Ajax-bestuurders snijden in eigen vlees

Het hing al enige tijd in de lucht, maar gistermorgen ontdeden het bestuur en de directie van Ajax zich definitief van hoofdtrainer Danny Blind en diens assistenten, Gerard van der Lem en Ruud Krol. Een terugblik.

Erik Oudshoorn

Al snel na zijn aanstelling als algemeen directeur van Ajax zocht Maarten Fontein verschillende keren contact met Johan Cruijff. Dat was een slimme zet van de voormalige ijsverkoper van Unilever, die op dat moment in de sport slechts ervaring had als cricketspeler en bestuurder. Want wie steun zoekt bij de voetbalgoeroe uit Barcelona weet zich verzekerd van adviezen, een netwerk aan contacten en – zeker niet onbelangrijk – de steun van invloedrijke media.

Directeur betaald voetbal Henk Kesler van de Nederlandse voetbalbond (KNVB) besefte dat ook, toen hij twee jaar geleden een opvolger zocht voor de weinig populaire bondscoaches Louis van Gaal en Dick Advocaat. Met behulp van Cruijff kwam Marco van Basten en de voormalige spits kon in alle rust aan de slag, dankzij maximaal krediet.

Vanaf het moment dat Ajax probeerde de banden met Cruijff aan te halen, slonken de kansen voor Danny Blind om zijn tweejarig contract uit te dienen. De Zeeuw staat te boek als een Van Gaal-adept, en de huidige trainer-coach van AZ geniet, om duistere redenen, weinig tot geen vertrouwen van Cruijff.

Blind werd twintig jaar geleden nota bene door De Verlosser zelf naar Ajax gehaald. Cruijff, destijds trainer van Ajax, vond in de Spartaan de rechtsback die paste in zijn voetbalvisie. Maar dat wil uiteraard niet zeggen dat hij nu ook waardering heeft voor de trainer Blind.

Ajax heeft onlangs Cruijffs vriend Piet Keizer ‘gepromoveerd’ van scout tot technisch adviseur. Het lijdt geen twijfel dat dit is gebeurd op advies van ‘Het Orakel van Barcelona’. Keizer zal van zijn oude ploeggenoot te horen hebben gekregen dat Henk ten Cate bij FC Barcelona het technische brein is achter de people manager Frank Rijkaard. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken als Ajax, na de Champions-Leaguefinale van komende woensdag (FC Barcelona-Arsenal), Ten Cate presenteert als de nieuwe hoofdtrainer.

Een en ander verklaart waarom een beginnende coach, die op verzoek van de club op 14 maart 2005 eerder aan de klus begon dan hij eigenlijk wilde, na ruim een jaar al weer het veld moet ruimen. In die periode bereikte Blind twee keer de voorronden van de Champions League, ‘overwinterde’ hij in het hoofdtoernooi, won hij de nationale beker en de Johan Cruijff Schaal. Tegenover deze prestaties, die soms op miraculeuze wijze tot stand kwamen, kunnen ook negatieve zaken worden geschetst. Deze werden gisteren aangegrepen en benadrukt door technisch directeur Martin van Geel.

Onder Blind leed Ajax in de reguliere competitie tien nederlagen. De vierde plaats in de eindstand ging gepaard met 42 verliespunten. De achterstand op PSV bedroeg 24 punten. Alleen in het rampseizoen 1964-’65 presteerde Ajax slechter. Het spel was vaak niet om aan te zien. Zeker niet het dominante, aanvallende en attractieve voetbal dat bestuur en directie voor ogen hebben. De komst van Klaas-Jan Huntelaar, in de winterstop overgenomen van Heerenveen, redde in feite het seizoen voor Blind en Ajax. Pas na het winterreces gaf de trainer spelers zijn vertrouwen. Blind slaagde er met zijn technische staf niet in om spelers beter te maken, zo constateerde Van Geel.

De technisch directeur verklaarde verder dat Blind op het verkeerde moment hoofdtrainer is geworden van Ajax. En daarmee gaf hij zichzelf én de andere beleidsmakers binnen de club een brevet van onvermogen. Blind werd immers opgescheept met een technisch wanbeleid dat voor werkomstandigheden zorgde waarin alleen door de wol geverfde topcoaches zich hadden gered. Het hele seizoen stond vast dat van tien spelers het contract afliep. Zij kunnen een financiële slag slaan bij een andere werkgever, en het stond van tevoren vrijwel vast dat ze Ajax de rug zouden toekeren. Blind werd verder geconfronteerd met veel blessures en een onevenwichtige selectie. Daarin ontbraken leidinggevende spelers en routiniers, die de lijnen konden uitzetten op het veld. Vaak moest Blind met een veredeld jeugdelftal aantreden.

Zo bezien is het onredelijk dat het bestuur en directie Blind verwijten dat hij niet meestreed om de titel. Kampioen PSV had immers wel alle ingrediënten in huis voor een uitgebalanceerde ploeg. Met dank aan een beter technisch beleid.

Blind kan zichzelf verwijten dat hij afgelopen zomer genoegen heeft genomen met de toenmalige selectie. Iets dat een ervaren coach als Guus Hiddink niet was overkomen. En ook Henk ten Cate zal, als hij inderdaad voor Ajax kiest zoals her en der wordt gesuggereerd, niet met een veredeld schoolelftal aan de slag gaan in de Arena. Naar verluidt wil hij Edgar Davids aantrekken als dirigent op het middenveld. De oud-Ajacied, momenteel onder contract bij Tottenham Hotspur, kwam tijdens het EK van 1996 lijnrecht tegenover Blind te staan en had vermoedelijk nooit onder hem als speler willen fungeren.

Het zwalkende Ajax zocht meer zekerheid, en ontsloeg gisteren zijn vijfde hoofdtrainer in acht jaar. Danny Blind heeft altijd beweerd dat hij best weer als jeugdcoach aan de slag wil indien zijn avontuur als hoofdcoach zou mislukken. Daarvoor is hij te veel verknocht geraakt aan Ajax, en bevalt het leven in Amsterdam/Diemen hem te goed. Ajax is bereid een andere betrekking te zoeken voor zijn clubiconen Blind en Krol.

Maar de wijze waarop beiden de afgelopen maanden genegeerd zijn door de beleidsbepalers in de Arena heeft veel kwaad bloed gezet, óók bij de supporters van de club. Ajax heeft twee ras-Ajacieden de deur uitgejaagd.