“Welk deel van het nee begrijpt u niet?'

Kandidaat-lijsttrekker Mark Rutte vindt dat Europa goed moet zijn in: interne markt, bewaken buitengrenzen en terrorismebestriiding.

En geen overbodige regels.

Rita Verdonk in debat met Jelleke Veenendaal (links) en Mark Rutte (rechts). Foto Roel Rozenburg Heerhugowaard:24.4.6 Debat kandidaat VVD-lijsttrekkers, Veenendaal ,Verdonk en Rutte. © foto-roel rozenburg Rozenburg, Roel

Mark Rutte hoeft niet lang na te denken. Wat hem het meest is opgevallen na een bezoek aan Brussel, zegt hij, is “de ongelooflijke kwaliteit van Europese ambtenaren“. “Weinig mensen realiseren zich dat het de crème de la crème is die bij de Europese Commissie werkt.“

Mark Rutte vindt Europa belangrijk. Daarom was de kandidaat-lijsttrekker van de VVD vorige week een paar dagen in Brussel. Hij praatte met commissarissen, parlementariërs en ambtenaren. En hij hield een speech voor de plaatselijke VVD-afdeling. Daarin zei hij dat er een minister van Europese Zaken moet komen, geen staatssecretaris zoals nu. En de minister-president, vindt hij, moet zich óók nadrukkelijker bezighouden met Europa.

De basishouding van de Nederlander ten aanzien Europa lijkt argwaan te zijn. Hoe zit dat bij u?

“Ik ben niet argwanend, maar wel realistisch. Europa moet gaan over die dingen waar het absoluut waarde toevoegt voor de individuele Nederlander. Dat zijn wat mij betreft drie terreinen: de interne markt, bestrijding van terrorisme en het bewaken van de buitengrenzen.

“Dankzij de interne markt hebben we een enorme bak welvaart Nederland binnengereden. Maar we moeten weg van de romantiek. Ik geloof niet in een hemel met twaalf sterren die helemaal blauw is.

“Ik denk dat Nederlanders Europa wantrouwend bekijken omdat het een project is van de officials, en niet meer van de Nederlanders.“

Wat gaat u doen om ervoor te zorgen dat Europa minder van de officials wordt?

“Om te beginnen tegen hen zeggen: gij zult zich beperken tot een paar taken en die gaat u heel goed doen.“

Dat doen we, zegt de Europese Commissie dagelijks.

“Dan zeg ik sorry, maar als staatssecretaris van Sociale Zaken kreeg ik de meest idiote arbowetgeving uit Brussel, zoals het ladderbesluit. [In 2004 werden Europese regels van kracht die het gebruik van ladders door schilders en glazenwassers inperkt, red.] Ongelooflijk stupide. Onzin.“

Hoe kunnen burgers worden overtuigd van de voordelen van Europa als politici voortdurend over Brussel praten in termen van “onzin'?

“Onzin! Je moet dingen tegenhouden om te zorgen dat Europa goed is in die drie dingen: terrorisme, buitengrenzen en interne markt.“

Waar liggen wat u betreft de grenzen van Europa?

“De landen waarmee we in onderhandeling zijn, zoals Turkije, mogen erbij als ze aan de criteria voldoen. Maar daar gaan we strikt aan vasthouden. En voor eventuele verdere uitbreidingen komt daar nog bij het absorptievermogen: in hoeverre is de unie bestuurlijk en economisch in staat nog meer landen op te nemen. Ik denk dat we heel terughoudend moeten zijn.“

Hoe wilt u Europa bestuurlijk effectiever maken?

“Je zal misschien, zonder dat je een nieuwe grondwet nodig hebt, een paar kleine verdragsaanpassingen moeten doen. Maar vraag me niet in detail wat dat is. Ik heb niet de pretentie dat ik nu al de finale-oplossing heb voor Europa's problemen.“

Moeten we verder met de grondwet?

“In ieder geval niet tot 2009. Ik weet dat Franse en Duitse diplomaten bezig zijn te kijken of ze de grondwet weer kunnen activeren. Mijn vraag aan hen is: which part of the no you didn't understand?“

Er zijn maar zestien miljoen Nederlanders en circa 440 miljoen andere Europeanen. Moeten we ons niet ietsje flexibeler opstellen?

“Nee, sorry, gaat niet gebeuren als ik de VVD mag leiden.“

Uw motto is: vraag niet wat je voor Europa kan doen, maar wat Europa voor Nederland kan betekenen?

“Als je het zo formuleert, klinkt het zo negatief: we pakken alles eruit wat we kunnen gebruiken. Ik geloof in win-win. Europa kan nog meer voor Nederland betekenen als wij af en toe iets voor Europa betekenen.“