Makkelijke Bijlmermeiden

Bijlmermeiden ruilen seks voor een drankje, bleek uit gretig opgepikt onderzoek.

Maar volgens leerlingen en leraren is er geen sprake van prostitutie in de kelderboxen.

Vorig jaar, toen ze dertien was, ging ze voor het eerst met een jongen naar bed. Verliefd was de Surinaamse uit Amsterdam Zuidoost niet. “Wel nieuwsgierig.“ Ze lacht, draait even met haar vingers in haar vlechtjes en zegt: “Ik voelde er eigenlijk weinig van, dat komt natuurlijk omdat dat ding van hem nog niet volgroeid was.“ Haar vriendinnen knikken begrijpend.

Ze zitten met z'n zevenen in een klaslokaal van het Augustinus College in Amsterdam Zuidoost. De meiden zijn allemaal rond de veertien jaar oud, zitten op het vmbo en zijn Surinaams, Hindoestaans, Antilliaans en Latino. Seks is geen taboe, ze praten er oprecht en openhartig over. De meiden worden in dit artikel niet bij naam genoemd omdat de krant ze tegen zichzelf in bescherming wil nemen. Nog niet iedereen heeft “het' gedaan. “Maar het is wel heel gewoon“, verzekert een meisje in joggingpak. Volgens haar doen de “chickies' (straattaal voor meisjes) het net zo vaak als de “gasten'. “Ik heb er zelf ook genoeg gehad.“

De seksuele moraal onder jongeren in Amsterdam Zuidoost zorgt voor controverse. Seks hebben wordt laagdrempeliger: wisselende contacten, oppervlakkig en snel. Bewoners uit de Bijlmer maken zich er zorgen over. Zeker sinds het onderzoek van de GGD dat in februari verscheen. Zeventien jonge “veldwerkers' gingen voor de GGD op onderzoek uit en kwamen tot de conclusie dat meisjes seks hebben tegen beloning. De tieners zouden genoegen nemen met een telefoonkaart, een breezer of een hamburger. Sommigen vragen geld.

Onderzoeker Arnoud Verhoeff van de GGD stelde vorige week een bomvolle zaal met buurtbewoners en ouders gerust, tijdens een speciale bijeenkomst georganiseerd door het stadsdeel. Verhoeff nuanceerde het onderzoek. “Het gaat niet om duizend en ook niet om honderd meiden, maar om een aantal.“ Volgens Pieter Litjens, lid van het dagelijks bestuur in Zuidoost, is er door het onderzoek een onterecht beeld ontstaan. “Het is niet zo dat elke meid in Zuidoost van zestien voor een breezer haar broek uittrekt.“ Olivier Duthil van de zedenpolitie in de hoofdstad denkt dat “tienerprostitutie vrijwel niet voorkomt“. Maar hij leest aan de straatcultuur wel af dat “de seksuele moraal in de Bijlmer afglijdt.“

Op het Augustinus College in de Venserpolder weten de biologieleraren dat al lang. Sofia Hadouch (31) vertelt dat de meeste meisjes rond hun twaalfde worden ontmaagd. Biologieleraar Roy Birjmohun (52) weet dat “tieners alles maar normaal vinden; onveilige seks, wisselende contacten en vreemdgaan“. Maar seks voor een beloning komt volgens hen bijna niet voor. “En wij zouden het echt wel weten, ze vertellen ons werkelijk alles.“ Laatst nog zei een meisje tegen de Hindoestaans-Surinaamse leraar: “Meester, hij was net een haan, hij sprong er op en kukelekuuu“. De leerlingen van het Augustinus College hebben gehoord van het GGD-onderzoek, maar seks in ruil voor een breezer is “geroddel“. Wel weten ze van seks in kelderboxen. “Dat doet iedereen omdat het thuis niet mag.“

Seks is thuis vaak onbespreekbaar bij de vmbo-leerlingen. Op school krijgen ze seksuele voorlichting in de tweede, derde en vierde klas. Hadouch is net aan de les “voortplanting' begonnen. Aan haar klas vraagt ze waar de leerlingen aan denken bij het woord seks. Een jongen steekt zijn hand in de lucht. “Lekkere standjes, juffrouw“, antwoordt hij. Een Hindoestaans meisje met twee vlechtjes denkt aan mooie mannen. “Met mooie lange vingers die je diep in je kan stoppen.“ De klas lacht.

De biologielerares zegt tegen haar klas dat er ook jongeren zijn die seks hebben omdat ze geen “nee' durven te zeggen. De leerlingen zijn stil. “Hier ligt een groot probleem“, zegt Hadouch na de les. Birjmohun: “Ze laten het gebeuren. Ik zeg tegen ze: jij bepaalt of je gaat liggen of bukken, niemand anders.“ De tieners zelf weten eigenlijk niet waarom ze makkelijk seks hebben. “Misschien omdat het er bij hoort als je een vriendje hebt?“

Biologieleraar Birjmohun denkt dat de seksuele ontwikkelingen niet nieuw zijn. “Tien jaar geleden kwam dit ook voor. Alleen praten de jongeren er nu open over, en dat is wel een trend van de afgelopen jaren.“ De losbandigheid is volgens hem niet typisch iets uit Zuidoost. Onderzoeker Verhoeff van de GGD zei tijdens de bijeenkomst met buurtbewoners dat het verschijnsel zich ook in andere stadsdelen van Amsterdam voordoet.

Wel erkent Birjmohun dat “zijn tieners“ het moeilijk hebben. Gebroken gezinnen, ouders die veel werken en weinig thuis zijn, tieners die op straat hangen en aandacht willen. “Maar“, nuanceert Birjmohun, “we hebben ook streng gelovige kinderen op school, hoor. Die doen niet aan seks voor het huwelijk.“ Bij Hadouch zitten twee christelijke jongens en een paar islamitische meisjes in de klas. “Seks? Dat vindt God maar niets“, zegt een Antilliaanse jongen. Zijn Afrikaanse vriendje vraagt aan Hadouch of hij wel maagd blijft als hij masturbeert. De lerares stelt hem gerust. Een klasgenootje zegt: “Maar uiteindelijk is seks toch lekkerder.“

    • Juliette Vasterman