Lang doorgaan, harder werken, geen kater

Cocaïne is een praktische drug: geen kater, je kunt er op werken, het helpt tegen faalangst.

Hoogopgeleide jongeren gebruiken het steeds vaker. Tot het misgaat.

Nederland, Barneveld, 02-03-2006 SolutionS Addiction Treatment Consultants, de enige volwassen en succesvolle particuliere zorgverlener binnen de Nederland SolutionS biedt een integrale behandeling van doserings- en verslavingsproblemen, specifiek gericht op mannen en vrouwen uit de hogere sociale klasse. Het werkterrein omvat alcohol-, drugs-, seks-, gok-, medicijn- en nicotineverslaving, alsmede eetstoornissen. SolutionS hanteert speciale programmaÕs voor mannen, vrouwen en jongeren. (Tekst vanaf hun site) PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Gezondheidszorg Cremers, Roger

Het gebouw van Addiction Solutions in Barneveld doet aan de buitenkant nog het meest denken aan een luxe schoonheidssalon. Bij binnenkomst wordt de bezoeker begroet door een vrolijk glimlachende receptiemedewerkster. “Als u wilt wachten, kunt u het beste even daar gaan zitten“, zegt ze, wijzend naar de Chesterfield-banken in de hal. Even later komt een andere dame een drankje brengen - alcoholvrij, dat wel.

De cliënten van deze particuliere kliniek zijn allemaal verslaafd. En bijna allemaal aan een onschuldig ogend wit poeder: cocaïne. Volgens Don Schothorst, eigenaar van de afkickkliniek, is de groep cocaïneverslaafden sterk aan het groeien. Hij spreekt van “een vloedgolf“.

Schothorst: “Soms krijg ik wel drie of vier aan cocaïne verslaafde mensen per dag binnen. Die willen zich allemaal laten opnemen.“ Hun achtergrond? “Advocaten, managers, rechters, reclamemensen, journalisten, schrijvers, studenten. Soms zijn ze nog maar net klaar met hun studie.“ Twintigers en dertigers, vooral.

Ook het Trimbos Instituut, dat onderzoek doet naar verslaving, slaat alarm. “Cocaïne is in opmars“, zegt een woordvoerder. “De laatste trend is een afname van xtc-gebruikers. Die stappen nu over op cocaïne.“

Deze ontwikkeling is (nog) niet terug te vinden in de “nationale drugsmonitor' van het Trimbos Instituut. “In de volgende rapportage verwachten wij een stijging“, aldus de woordvoerder. Zeker is dat tussen 1997 en 2001 het aantal regelmatige gebruikers verdubbelde - tot zo'n 55.000. De toename was het grootst onder jongeren tussen twintig en 24 jaar oud. Sowieso is de gemiddelde cokegebruiker jonger (dertig) dan de gemiddelde heroïnegebruiker (tegen de veertig).

Als voornaamste reden noemt het instituut de praktische kant van coke: anders dan bij xtc, heeft de gebruiker geen last van een kater de dag erna. Het leven als student of het werk als pas afgestudeerde hoeft ook niet te lijden onder het cokegebruik. Sterker nog, met coke op kun je langer doorgaan en harder werken. Zeker in het begin gaan werken en coke probleemloos samen.

Totdat het mis gaat.

Zoals bij Karel (30, niet zijn echte naam). Tijdens zijn studententijd op de Erasmus Universiteit in Rotterdam kwam hij via zijn studentenvereniging in aanraking met cocaïne: “Binnen de vereniging was cokegebruik heel normaal.“ Het begon als experiment. Karel: “Ik was nieuwsgierig en kon moeilijk nee zeggen. Op het dieptepunt van mijn verslaving gebruikte ik ruim tweeënhalve gram per dag. Dat kostte me toen omgerekend honderdvijftig euro per keer.“

De cultuur binnen studentenverenigingen vormt vaak de aanleiding voor de cokeverslaving. In een sfeer van gezelligheid en drank ontstaat de verleiding te experimenteren. Daar komen sociale dwang en prestatiedruk onder (corps)studenten en pas afgestudeerden nog bij.

“Voor mij was cocaïne een manier om te vluchten“, zegt Karel. “We leven in een maatschappij van alleen maar presteren. Zeker als je studeert. En daarna ook: de één heeft op een gegeven moment een nog leukere baan dan de ander.“ Krijg je niet meteen die voorspoedige carrière en dat grote huis, dan hoor je er al snel niet meer bij.

Zo verging het Karel. “Na hun studie kregen mijn vrienden allemaal mooie huizen. Dan ga je denken: en ik dan?“ Hij gaf de coke niet op. Ook niet toen hij later wél een goede baan kreeg. Vanaf dat moment verdiende hij goed, net als zijn vrienden, kreeg een vriendin, kinderen en een groot huis.

Maar zijn drugsgebruik nam alleen maar toe: “Ik kon de prestatiedruk niet aan.“ Langzaam ging het bergafwaarts. Vanwege de dure coke kreeg hij geldgebrek. Om dat te maskeren, stapelde hij de ene leugen op de andere. Karel: “Op den duur kon ik de hypotheek niet meer betalen. Ik maakte mijn vriendin wijs dat ik het geld opmaakte aan etentjes met zakenrelaties. Ik zei dat ik het gedeclareerde geld allemaal wel weer een keer terug zou krijgen.“

“Studentenverenigingen zijn kweekvijvers voor cocaïnejunks“, zegt Don Schothorst van Addiction Solutions. De Groningse toxicoloog-farmacoloog Donald Uges vindt die stelling “iets te sterk“, maar erkent wel het verhoogde risico bij studenten. Uges: “Als één iemand in een groep gebruikt, verspreidt zich dat vervolgens als een olievlek. Je ziet ook vaak het follow-the-leader-effect: mensen lopen achter de leider aan. Een gebruiker heeft namelijk graag medegebruikers om zich heen: om cocaïne door te verkopen en misschien uit schaamte. Mensen in besloten groepen, en dus studenten bij een studentenvereniging, zijn in dat opzicht gevoelig.“

Daarbij komt dat cocaïne een “faalangst-drug' is - en mede daarom populair bij hoogopgeleiden. Uges: “Het zijn vaak stressvolle mensen die de lat te hoog leggen.“ Hun ambities leiden tot verslaving: cocaïne vormt een middel om aan de druk van het gewone leven te ontsnappen. Zoals bij Karel.

Maar alcohol is toch een groter probleem, krijgt de onderzoeker soms te horen. Onzin, zegt Uges: “Alcoholproblematiek is bekend en redelijk in kaart gebracht. Cocaïneverslaving is ernstiger.“

Uges, tevens voorzitter van de “adviescommissie introductietijden' (een commissie die toezicht houdt op studentenfeesten) van de Rijksuniversiteit Groningen, pleitte onlangs voor invoering van een drugstest in het uitgaansleven.

De Groningse studentenverenigingen Vindicat en Albertus namen zijn advies over. Bij Albertus kan een student, als het testresultaat positief is, rekenen op royement. Bij Vindicat wordt het een schorsing van maximaal drie maanden.

Tot nu toe is nog geen gebruik gemaakt van de test, laat vice-voorzitter Jori Kreule van Albertus weten. “Wij gaan de test alleen toepassen bij zware verdenking. Die situatie heeft zich nog niet voorgedaan.“ Kreule denkt dat er ook een preventieve werking van de test uitgaat.

Inmiddels hebben andere studentenverenigingen interesse getoond in de test, waaronder in Leiden. Donald Uges zou de test het liefst ook elders ingevoerd willen zien, zoals bij politiecontroles. Als het erop lijkt dat een verdachte drugs heeft ingenomen, wordt deze nu meestal meegenomen naar het politiebureau voor een bloedtest en om urine af te nemen. Uges: “Een omslachtige procedure, die veel sneller kan.“

Voor Karel komt de drugstest in elk geval te laat. Voor hem was er nog maar één uitweg: ontgiften in een afkickkliniek in Zuid-Afrika, een partnerkliniek van Addiction Solutions. Sinds maart heeft hij weer een baan. Karel: “Langzaam ben ik mijn leven weer aan het opbouwen. Mijn inmiddels ex-vriendin zie ik nu ook weer, maar eigenlijk alleen in verband met de kinderen. Zij zegt tegen mij: “Ik moet míjn leven met de kinderen opbouwen - en daar hoor jij nu eenmaal niet meer bij'. Ik heb zoveel schade aangericht.“

Lees meer over cocaïneverslaving op www.trimbos.nl Particuliere klinieken: www.addiction-solutions.nl www.smithandjones.nl www.consistent.nl

Rectificatie / Gerectificeerd

De foto’s bij het artikel Lang doorgaan, harder werken, geen kater (10 mei, pagina 4 en 5) zijn gemaakt door Roger Cremers in cocaïneverslavingskliniek Addiction Solutions in Barneveld.