Indonesië en Iran ‘hechte vrienden’

Een klein beetje ongemakkelijk voelt de Indonesische president Yudhoyono zich wel bij de retoriek van zijn bezoekende Iraanse collega Ahmadinejad. Toch betuigt hij zijn vriendschap.

De Indonesische president Yudhoyono (rechts) begroet Mahmoud Ahmadinejad voor het presidentiële paleis in Jakarta. Foto Reuters Iranian President Mahmoud Ahmadinejad is greeted by Indonesian President Susilo Bambang Yudhoyono (R) at the Merdeka Palace in Jakarta May 10, 2006. Ahmadinejad, on a visit to fellow Muslim nation Indonesia, accused Western nations on Wednesday of hypocrisy and said their expressions of concern over nuclear programmes were a ''big lie''. NO ARCHIVE NO SALES REUTERS/Dudi Anung-State Secretary/Handout REUTERS

Jakarta, 10 mei. - Als de meest vooraanstaande provocateur op het wereldtoneel is hij verzekerd van aandacht. De Iraanse president Mahmoud Ahmadinejad geniet zichtbaar wanneer alle televisiecamera’s en klikkende fotografen zijn kant uit draaien. Aanvankelijk lukt het hem niet ernstig te kijken, zoals hij volgens het protocol geacht wordt te doen. Hij blijft lachen, heeft schik.

Maar dan vermant hij zich, want hij staat naast de president van Indonesië, die streng voor zich uit kijkt. Voor de twee presidenten zitten ministers plechtig documenten te tekenen, te midden van vaandels en bloemstukken.

Ahmadinejad is op staatsbezoek in Indonesië terwijl er internationale commotie is over zijn nucleaire beleid. In het presidentiële paleis tekenen ministers van beide landen allerlei intentieverklaringen voor samenwerking. Van zulke – veelal nooit verwezenlijkte – voornemens liggen weliswaar kasten vol op het belendende ministerie van Buitenlandse Zaken, maar de ceremonies met de in leer gebonden voornemens vormen nu eenmaal het geraamte van een staatsbezoek.

Zoals westerse leiders in Indonesië islamitische scholen en universiteiten bezoeken, zo zal de Iraanse president dat doen. Om de hoofden en harten van de miljoenen moslims in Indonesië wordt immers al geruime tijd gevochten tussen de islamitische wereld en het Westen.

In het paleis van Jakarta gaf Ahmadinejad rond het middaguur alvast een voorproefje: „Indonesië is onze vriend, wij komen ook voor Indonesische rechten op. De grote mogendheden doen alsof ze zorgen hebben over ons nucleaire programma, maar dat is een grote leugen, want ze beoefenen zelf militaire kernwapenactiviteiten. En ze hebben een regime in het Midden-Oosten van kernwapens voorzien.”

En zo ging dat een tijdje door, terwijl de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono en een aantal van zijn kabinetsleden een beetje ongemakkelijk op hun tenen begonnen te wippen.

De Indonesische regering speelt al geruime tijd een subtiel spel. Ze koestert als grootste moslimnatie ter wereld de verstandhouding met de islamitische landen en blijft tegelijkertijd bondgenoot van de Verenigde Staten. De afgelopen week nog reisde de president door het Midden-Oosten om investeerders uit de regio naar Indonesië te lokken.

Vandaag tekende Iran in Jakarta een overeenkomst voor de investering van vier miljard dollar in de bouw van een olieraffinaderij in Indonesië. Iran zoekt als vierde grootste olieland in de wereld afnemers en risico-spreiding, Indonesië heeft dringend behoefte aan buitenlandse investeringen. Het plan is om in de raffinaderij eindprodukten voor de Chinese markt te gaan maken.

Indonesië volgt ten opzichte van Iran de welwillende lijn. Het land onthield zich van stemming bij de beslissende vergadering over Iran in het Internationale Atoomenergieagentschap (IAEA), en president Yudhoyono noemde zijn land vandaag „een hechte vriend van Iran”. Na de gesprekken van vanochtend constateerde Yudhoyono dat maatregelen tegen Iran op het ogenblik niet nodig zijn: „Wij zijn bezorgd over de spanningen, maar ik stel tot mijn vreugde vast dat president Ahmadinejad meer dan bereid is om echte en eerlijke onderhandelingen te voeren.”

Hiermee doelde Yudhoyono op de lange brief die Ahmadinejad maandag naar de Amerikaanse president Bush stuurde. In zijn gesprek met studenten aan de islamitische universiteit is de kleine Iraanse president met zijn iets te korte broekspijpen van plan om voort te borduren op de thema’s uit die brief, aldus iemand in zijn entourage.

Die brief is door zijn mengsel van geheimzinnigheid, hoffelijkheid en provocaties een groot succes onder het radicale gedeelte van de Indonesische moslims. Onderwerpen als het failliet van de westerse democratie, de miskenning van de islam, twijfels aan het bestaansrecht van de staat Israël passeren in de brief de revue. Ze klinken hun als muziek in de oren.

Ahmadinejad blijft twee dagen in de Indonesische hoofdstad. Dan volgt de jaarlijkse conferentie van de acht grote islamitische landen op Bali. Maar daarheen vertrekt hij pas vrijdagmiddag. Eerst wordt er gebeden in de grote Istiqlal-moskee van Jakarta – ongetwijfeld onder overweldigende belangstelling.