Gretig, bloedig optreden Radiohead

Thom Yorke van Radiohead in Amsterdam gisteravond Foto Lex van Rossen RADIOHEAD, THOM YORK FOTO LEX VAN ROSSEN T.A.V. KUNSTREDAKTIE Rossen, Lex van

Concert: Radiohead. Gehoord: 9/5 Heineken Music Hall, Amsterdam. Herhaling: 10/5 aldaar.

Als vijf zwart geklede stuurlui in een machinekamer, van opzij belicht, stonden de leden van Radiohead gisteravond op het podium van de Heineken Music Hall. Hun toneel was een werkplaats, een atelier, waar steeds andere instrumenten op geschoven werden waarmee Thom Yorke en handlangers nieuwe muzikale terreinen konden verkennen.

De nieuwe, zevende cd verschijnt pas in het najaar, dit is Radioheads ‘We zijn er nog’-tournee. Zonder modieus gedoe van ‘geheime’ concerten, maar met een kloeke serie optredens in uitverkochte zalen. Met iedere avond een andere setlist, en ruimte voor het uitproberen van nieuwe liedjes. Zoals Thom Yorke bij het onbekende Bangers ‘n’ Mash tegen de 5.000 fans opmerkte: „We moeten er nog even over discussiëren, daar is dit wel het juiste moment voor.”

De gretigheid van de groep was verheffend. Hier werd bloedig gemusiceerd, gezocht naar de juste toon, de perfecte klank. Hoe gitarist Jon Greenwood driftig de stekkers van zijn analoge effectapparaat zat om te pluggen, terwijl Yorke een robot-achtig dansje deed tijdens Idioteque; hoe er werd gevarieerd tussen een gedreven tempo en uitgesmeerde electronica-spinsels; hoe Yorke al bij het openingsnummer zijn tanden in zijn gitaarsnaren zette – allemaal uit lust tot onderzoeken.

De muziek van Radiohead klinkt nog altijd bestudeerd en heeft, al zijn er drie gitaristen, weinig met rock ‘n’ roll te maken. Het was wel zo verrassend dat Radiohead na de twee eerste platen het arena-aureool van zich afwierp en een volslagen andere weg insloeg: U2 meets Aphex Twin. Het was een wending die je Coldplay zou toewensen: juist niet doen wat men van je verwacht. Dat Radiohead er alleen maar meer succes mee kreeg, was al net zo verrassend.

Hoe de volgende cd gaat uitpakken is moeilijk te zeggen. Tussen de nieuwe liedjes zat gisteravond een luchtige surf-intrumental (Spooks), een abstract soulnummer (15 Step) en het indrukwekkende Nude, met bizarre samenzang tussen Yorke en gitarist Ed O’Brien. Verder werden er bekende nummers gespeeld als Paranoid Android Karma Police en Street Spirit, in soms afwijkende versies. Wie dacht dat Thom Yorke vooral goed langgerekt kan jammeren, deed gisteravond een ontdekking. Zijn falset kreeg soms het bezwerende timbre dat een grootheid als Otis Redding ooit kenmerkte. Ergens diep in Thom Yorke zit een soulzanger, die zijn best doet om eruit te komen.