EU wijst Podgorica op ‘de spelregels’

De EU heeft Montenegro in scherpe bewoordingen gewaarschuwd na het referendum over de Montenegrijnse onafhankelijkheid op 21 mei die onafhankelijkheid niet uit te roepen als minder dan 55 procent van de kiezers zich daarvoor uitspreekt.

De EU zei bij monde van haar gezant Miroslav Lajcak dat zoiets zou worden opgevat als „een directe provocatie van de EU, de VS, Rusland en alle anderen”. In dat geval, zo zei Lajcak gisteren in Belgrado, zal de Montenegrijnse onafhankelijkheid „niet worden erkend door de internationale gemeenschap”.

De Europese Unie heeft eerder eenzijdig de grens van 55 procent vastgesteld. Sindsdien is in Montenegro sprake van een „grijze zone”, tussen 50 procent plus één stem – de absolute meerderheid – en de 55 procent die de EU eist. Voorstanders van de onafhankelijkheid plaatsen vraagtekens bij de EU-bepaling dat Montenegro zich niet uit de unie met Servië mag losmaken als – bijvoorbeeld – 54 procent van de Montenegrijnen zich daarvoor uitspreekt.

Lajcak was onverbiddelijk: „Er bestaat geen grijze zone. De regels van het spel zijn duidelijk: meer dan 55 procent betekent succes voor het referendum, minder dan 55 procent betekent mislukking.”

Lajcak zei in Belgrado ook dat de EU op 15 mei, zes dagen voor het referendum, zal bepalen „hoe de relatie tussen Servië en Montenegro na het referendum moet zijn”. De uitlating heeft in Belgrado tot verbazing geleid, omdat men zich afvraagt wat de EU over die toekomstige relatie kan zeggen voordat de uitslag van het referendum bekend is.

In Servië doet men er alles aan het kamp van de tegenstanders van de Montenegrijnse onafhankelijkheid te versterken. Gisteren stelden de Servische regering voor alle in Servië wonende Montenegrijnen tussen 15 en 23 mei gratis retourkaartjes te geven om hen in staat te stellen hun stem in het referendum uit te brengen. In Belgrado denkt men dat deze Montenegrijnen voor handhaving van de unie met Servië zijn.

In Podgorica is gespeculeerd dat Montenegro zich bij twijfel over de uitslag tot buurlanden als Albanië en Kroatië kan wenden met het verzoek de Montenegrijnse onafhankelijkheid te erkennen, in de verwachting dat de EU dan vanzelf volgt. (VIP)