Stamcelopslag is een vorm van angstuitbuiting

Voor Alice Fester vormt het bij de geboorte laten opslaan van stamcellen ”een relatief kleine investering” (NRC Handelsblad, 3 mei). Hoewel moeilijk exact valt te berekenen hoe groot de kans is dat een pasgeborene later profijt zal hebben van de ingevroren stamcellen, dat het om het uitsluiten van een zeer gering risico gaat is wel zeker. Maar ook kleine risico`s kunnen als dreigend worden gepercipieerd. Want, zo leert de beslissingspsychologie, de keuzes van mensen worden vooral door andere factoren gestuurd dan het werkelijke, objectieve risico. Mensen blijken maar moeilijk met kansen en risico`s om te kunnen gaan, en rationaliteit zwicht hierbij nogal eens voor emoties.

Dit laatste kwam ook naar voren uit een onderzoek dat wij enige tijd geleden uitvoerden. Veel jonge moeders bleken bereid te zijn om hun pasgeboren kind 24 uur naar een screeningskliniek te brengen als zij daarmee een kans van 1 op 90.000 op een ernstige ziekte konden uitsluiten.

Wordt hun vervolgens uitgelegd dat de kans op het krijgen van een verkeersongeval onderweg naar de kliniek vrijwel even groot is als het met de screening te vermijden risico, dan verandert deze informatie hun keuze nauwelijks. Verklaringen voor dit als irrationeel overkomende gedrag moeten onder meer worden gezocht in het feit dat mensen geneigd zijn tot `binair denken`: ”voor mij is het ja of nee”.

Daarnaast willen mensen vermijden dat zij met negatieve gevoelens worden geconfronteerd als later mocht blijken dat een verkeerde beslissing werd genomen.

Het is met name deze `geanticipeerde beslissingsspijt` die het aanbod van een mogelijk levensreddende optie zo dwingend maakt, en het biedt de mogelijkheid tot `gecommercialiseerde angstuitbuiting`.

De opslag van stamcellen doet daaraan denken.

    • Dr. Tjeerd Tijmstra Peize