Sekseverschil in reactie op sociale stress

Als vrouwen sociale stress voelen, vinden ze andere vrouwen extra vriendelijk. Mannen worden juist afkerig. Dat blijkt uit onderzoek waarbij mensen het hormoon vasopressine in hun neus gespoten kregen.

Dit hormoon blijkt bij mannen en vrouwen sociale stress te veroorzaken. Daarmee is de mens definitief toegevoegd aan de lange rij dieren waarbij vasopressine (vroeger vooral bekend als hormoon dat vocht onttrok aan de urine en de bloedvaten deed samentrekken) belangrijk is in het sociale verkeer.

Het onderzoek, van neurowetenschappers van Washington University, staat vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences. Behalve dat de studie de rol van vasopressine in het brein verduidelijkt, ondersteunt het ook het evolutionaire idee dat vrouwen er eerder dan mannen voor kiezen om agressievelingen te vriend te houden.

Proefpersonen die vasopressine innamen, reageerden anders op menselijke portretten dan de controlegroep die een zoutoplossing kreeg. Als mannen onder invloed van vasopressine naar neutraal kijkende mannen keken, fronsten ze: een teken van afkeer. Ze vonden aardige koppen ook minder vriendelijk. Vrouwelijke proefpersonen daarentegen trokken hun mondhoeken omhoog als ze neutrale vrouwengezichten voorgeschoteld kregen, net zoals bij een glimlach. Die neutrale portretten waardeerden de vrouwen opvallend vaak als aardig. Ondanks die uiteenlopende reacties ervoeren alle deelnemers die vasopressine kregen sociale stress tijdens het onderzoek: ze begonnen te zweten en scoorden hoog op een test die angstgevoelens mat.

De onderzoekers citeren een evolutionaire theorie van psycholoog Shelley Taylor die veronderstelt dat vrouwen er bij stress een andere strategie op nahouden dan mannen. In plaats van ‘fight or flight’ kiezen zij voor ‘tend and befriend’: aandacht geven en vriendschap sluiten. Dat zou de kans vergroten dat de agressor hen en hun kinderen verzorgt en beschermt. Vooral bij prairiewoelmuizen is al uitgebreid onderzoek gedaan naar het belang van vasopressine voor sociale verhoudingen. Een polygame woelmuizensoort werd prompt monogaam als er met genetische manipulatie aan een vasopressine-receptor werd gesleuteld. Bij (mensen)mannen gaan hoge concentraties vasopressine in het brein samen met agressief gedrag.