Roemenië viert feest met ‘de gróte Beyen'

Roemenië viert vandaag de Dag van Europa en ook alvast zijn toetreding tot de Europese Unie in 2007.

Maar dat laatste is nog lang niet zeker.

Beeldhouwer Stoicescu met de kop van Beyen. Foto Tijn Sadée Sadée, Tijn

Het telefoontje uit Boekarest bracht een aangename verrassing. Nog nooit was de Nederlander Reinier Beyen met zoveel respect toegesproken. Of hij niet toevallig de kleinzoon was van Johan Willem Beyen? ‘De gróte Beyen', hadden de Roemenen aan de andere kant van de lijn er nog aan toegevoegd.

Zo begon voor de familie Beyen het Roemeense avontuur dat vandaag uitmondt in een bezoek aan Boekarest. Daar worden de Beyens door de Roemeense president een dag lang in het zonnetje gezet. Het is 9 mei, de Dag van Europa, en in het Herastrau-park in Boekarest worden de beelden onthuld van de ‘Twaalf grondleggers van de Europese Unie'.

‘Daar wordt mijn opa ook toe gerekend’, zegt Reinier Beyen. Of hij op stel en sprong een foto van opa Wim naar Boekarest kon sturen, luidde het verzoek van de Roemenen. Er zat haast achter. Beyen: ‘Die arme beeldhouwer. De man moet in een paar weken tijd twaalf koppen in brons gieten!’ Het beeld van mede-grondlegger Sicco Mansholt is al klaar.

Ze zijn in de minderheid, de sceptici in Roemenië die hun twijfels uitspreken over de kans op toetreding van het 22 miljoen inwoners tellende Balkanland tot de EU in januari 2007. De EU maakt op 16 mei de balans op, en de voortekenen zijn allerminst gunstig. De aanhoudende corruptie en vertraging bij de juridische hervormingen baren de Unie zorgen. Uitstel van toetreding met een jaar dreigt. Maar in Boekarest wappert inmiddels overal de blauwe Europa-vlag. Volgens peilingen is 80 procent van de Roemenen vóór toetreding. En volgens premier Calin Tariceanu is zelfs de grootste hindernis genomen. ‘Corruptie is géén groot probleem meer in ons land.’

Een enkeling drijft de spot met de Europa-koorts. Cartoonist Mihai Stanescu verkoopt in zijn galerie T-shirts met daarop de Europese cirkel van gouden sterren. Ver buiten die cirkel staat een droevig mannetje met een tekstwolk: ‘Hier staan wij.’

De corruptie heeft haar wortels in de eeuwen waarin Roemenië werd overheerst door de Turken, zegt rechtenstudent Viviana. Prijzen lagen niet vast, maar waren onderwerp van onderhandelingen. ‘En wie een hoge positie ambieerde, moest betalen. Om het geld terug te verdienen, vroeg je de mensen onder je om jou te betalen. En zo ontstond er een piramide van betaalde functies in het openbaar bestuur. Met die mentaliteit moeten we nog steeds afrekenen.’

Het bureau Europese Integratie van Boekarest wil het besluit van Brussel niet langer afwachten en benaderde beeldhouwer Ionel Stoicescu voor een bijzonder project: een galerij van beelden van de grondleggers van de EU. In een houten noodatelier staat Stoicescu verwoed te kleien. ‘Dit wordt Beyen’, zegt de beeldhouwer. Op een tafel ligt een foto van Beyen die hij van de familie kreeg opgestuurd. Een andere kop waaraan Stoicescu werkt is die van een andere Nederlander, Sicco Mansholt. ‘Die kan al naar de bronsgieter, samen met Robert Schuman, Jean Monnet en Konrad Adenauer’, zegt Stoicescu. ‘Beyen moet ik nog afkleien.’

In het Herastrau-park wordt door ruim honderd man gewerkt aan nieuwe beplanting en grindpaden rond de plek waar de beelden moeten komen. ‘Verder zijn we er helemaal klaar voor’, zegt de chef Integratie. Dat de EU pas een week na de onthulling een besluit over Roemenië's toetreding neemt, deert hem niet. Blijven de beelden wel staan als Brussel de deur toch op slot houdt? ‘Dan gaat de sloophamer er tegenaan’, grapt hij.

Wat is de Dag van Europa? Lees meer hierover via www.nrc.nl

    • Tijn Sadée