IJzeren Willibrord is ‘leider zonder standpunten’

Fractievoorzitter Willibrord van Beek (VVD) weigert stelling te nemen in de lijsttrekkersstrijd in zijn partij. Hij heeft geen behoefte zich te profileren.

Hij was er helder over, fractievoorzitter Willibrord van Beek van de VVD. „Ik hoef me niet te profileren”, zei hij. Van Beek, die in maart door de fractie werd gekozen om de wegens een verkiezingsnederlaag opgestapte Jozias van Aartsen op te volgen: „Toen ik fractievoorzitter werd, was de afspraak dat ik niet beschikbaar zou zijn als lijsttrekker. Ik kan nu mijn werk doen zonder deel uit te maken van de lijsttrekkerscampagne.”

In het normaal druk bezochte politieke café Libertijn in café Heeren van Aemstel aan het Thorbeckeplein hadden zich maandagavond bij aanvang van welgeteld zestien geïnteresseerden gemeld. Van Beek werd geïnterviewd over zijn ambities in de periode dat hij fractievoorzitter is van de VVD. Wordt het op de winkel passen of jezelf profileren? Het eerste dus.

Het is nog onbekend hoe lang Van Beek zijn huidige functie zal bekleden. Als Mark Rutte de aanstaande lijsttrekkersverkiezing wint, zal Van Beek plaats maken. Rutte stond in 2003 op de kieslijst voor de Tweede Kamer en mag dus in de fractie als hij wil. Dan moet er wel iemand anders uit de fractie vertrekken. Wint Rita Verdonk, dan zal Van Beek tot en met de verkiezingen fractievoorzitter blijven. Verdonk stond niet op de kieslijst. Wint de derde kandidaat, Jelleke Veenendaal, dan maakt Van Beek plaats voor haar en blijft de fractie ongewijzigd. Enig belang heeft Van Beek dus wel bij het verloop van de strijd.

Van Beek weigerde echter categorisch zich uit te spreken over de lijsttrekkersverkiezing. Het dreef interviewster Wytske Kist bijna tot wanhoop: „U lijkt wel een IJzeren Willibrord”, voegde ze de stug zwijgende Van Beek toe in een verwijzing naar Rita Verdonk. Van Beek lachte erom: „Ik weet niet welke bijnamen ik heb. Maar wat ik nu doe bevalt me goed en het gaat mij er niet om of de strijd voor mij aantrekkelijk is.” Het leidde tot gemor onder de aanwezige VVD’ers, die vonden Van Beek „een leider zonder standpunten” noemden.

Van Beek, die voordat hij in 1998 in de Kamer kwam jaren gedeputeerde was in Brabant, erkende desgevraagd „een lichte voorkeur te hebben voor het bestuur boven de politiek”. Hij zei: „Het is concreter, je kunt er sneller resultaten boeken.” Maar net zo lief blijft hij fractievoorzitter, eventueel zelfs na de verkiezingen van 2007.

Of de verkiezingscampagne anders moet worden dan die voor de vorige raadsverkiezingen, wilde Kist weten. „Ach, dat wordt nog onderzocht. Maar ik denk dat we in een volgende campagne meer het eigene van de VVD moeten benadrukken, het had allemaal wat positiever gemogen in plaats van alleen de PvdA aanvallen”, zei Van Beek.

Als het niet over zijn eigen positie en partij ging maar over de algemene politiek, werd Van Beek iets concreter. Over het laatste jaar van Balkenende II: „Er moet echt garen op de klos komen nu en dat zal stuurmanskunst vergen van de fractievoorzitters van de coalitiepartijen. We moeten met dit kabinet niet dezelfde fout maken als bij paars: als we niets meer te regeren hebben moeten we ermee ophouden en niet nog een jaar blijven zitten,” zei hij. Om er aan toe te voegen dat er nog „meer dan genoeg te regeren valt voor deze coalitie” het komende jaar. Maar hoe wil hij later herinnerd worden? „Eh, laat ik zeggen, hard gewerkt, goeie sfeer, veel bereikt.”

    • Egbert Kalse