‘Het is zijn beste boek’

De roman Waar was je nou van K. Schippers was gisteren de winnaar van de Libris Literatuur Prijs 2006. Kreten van verbazing in het Amstel Hotel.

K.Schippers wordt gefeliciteerd na het winnen van de Libris Literatuur Prijs gisteravond Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold amsterdam amstelhotel libris literatuurprijs foto rien zilvold K. Schippers Zilvold, Rien

Ward Wijndelts

Zijn redacteur, Patricia de Groot, weet het zeker. „K. Schippers gaat vanavond winnen.” Het is kwart voor acht en De Groot heeft net het balkon aan de voorkant van het Amstel Hotel verlaten. En waarom zou K. Schippers de Libris Literatuur Prijs 2006 krijgen? „Omdat hij zijn beste boek heeft geschreven.” Waar was je nou is de eerste roman van K. Schippers (1936) die De Groot vanaf dag één heeft mogen begeleiden. „Ik zou het hem zo gunnen”, zegt ze. En wat gaat ze doen als hij wint? „Dan vlieg ik hem om zijn nek.”

Ruim tweeënhalf uur later maakt juryvoorzitter Guusje ter Horst – ze las „de achttien titels van de longlist, plus alle twijfelgevallen” – de winnaar van de twintigste Libris Literatuur Prijs bekend: Waar was je nou.

Bernlef, schrijver en vriend van K. Schippers, staat voor het oog van de camera van Nova met een woeste schreeuw op.

Er klinken meer kreten, maar dan van verbazing. Het zou toch Tommy Wieringa worden, die al drie keer eerder was genomineerd (AKO-prijs, Gerard Walschap-prijs en de Gouden Uil) en steeds naast de hoofdprijs greep? Of de Vlaming Stefan Brijs? Patricia de Groot houdt zich aan haar woord: ze vliegt K. Schippers om zijn nek. Bernlef kust zijn vriend, met wie hij in 1958 het ‘tijdschrift voor teksten’ Barbarber oprichtte, en balt zijn vuist. „Ik vind het een moedige keuze van de jury. Dit boek onderscheidt zich door het taalgebruik”, zegt hij later.

Het is een traditie aan het worden. De jury van de Libris Literatuur Prijs geeft de prijs, een oorkonde en een geldbedrag van vijftigduizend euro, aan een dark horse. Want dat was K. Schippers, die tien jaar geleden de P.C. Hooftprijs ontving voor zijn beschouwend proza, op deze shortlist. Die lijst bestond naast Waar was je nou (Querido) uit Ritselingen van Michael Frijda en De ontelbaren van Elvis Peeters (Podium), De engelenmaker van Stefan Brijs (Atlas), AKO-prijswinnaar Knielen op een bed violen van Jan Siebelink en Joe Speedboot van Tommy Wieringa (beiden De Bezige Bij).

De auteurs van deze boeken, hun uitgevers, de boekhandelaren – die bij winst van met name de jonge auteurs Wieringa (1967) en Brijs (1969) een aardige omzet voorzagen – ze zitten er maandagavond na de bekendmaking een beetje verloren bij. Maar ja, je kunt het die aardige K. Schippers ook moeilijk misgunnen, niet? „Was je ook niet verrast?” vraagt de glunderende winnaar na afloop aan iedereen die hij spreekt.

Stefan Brijs snapt eigenlijk niet waarom K. Schippers gewonnen heeft. „Iedereen weet dat dit niet zijn beste boek is. Dit is toch een prijs voor een boek, niet voor een oeuvre?” De zwaar teleurgestelde Brijs vertelt dat juryleden hem na afloop opzochten: „Bijna huilend verontschuldigden ze zich dat ik niet had gewonnen. Volgens mij moesten ze kiezen tussen Wieringa en mij, en is er toen een compromiskandidaat uitgerold.”

Jurylid en schrijver-columnist Hans Maarten van den Brink heeft deze theorie vaker gehoord en spreekt hem tegen: „De jury was niet eensgezind, maar één van beide kampen heeft zijn zin gekregen.” In het juryrapport staat: „In meerderheid” koos de jury „voor de roman die het primaat van de verbeelding voorop stelt.”

„Wat kan ik zeggen?” verzucht Tommy Wieringa rond half een ’s nachts. „Dit is de mooiste van de vier prijzen waarvoor mijn boek genomineerd was. Door de aandacht op de publieke televisie, en doordat de Libris-boekhandels literatuur serieus nemen. In een AKO-winkel heb ik nog nooit voorgelezen.’’ Voor Wieringa is het alsof een meisje na een avond stappen haar deur voor je neus dichtslaat. „Je voelt haar speeksel nog op je wang, maar ja...” Voor Wieringa rest alleen het werk aan zijn nieuwe roman. Brijs wacht nog een date: zijn De engelenmaker kan nog meedingen naar de AKO Literatuurprijs, later dit jaar.