‘Esten roomser dan de paus'

Volgens Nederland is de Europese Grondwet morsdood na het Nederlandse en Franse ‘nee' bij de referenda vorig jaar. In grote delen van Europa wordt daar anders over gedacht. Zo zegt het parlement van Estland vandaag, symbolisch op de Dag van Europa, volmondig ‘ja' tegen de EU-Grondwet. Aan projectleider Piet Boerefijn van het Estisch-Nederlands Liefdadigheidsfonds in de hoofdstad Tallinn de vraag of Esten inderdaad zoveel van de EU houden.

Piet Boerefijn in Estland.

Is de Europese Grondwet in Estland inderdaad springlevend?

‘Nee, ik denk het niet. De meeste mensen weten er weinig tot niets van en het interesseert ze ook niet. Mensen zijn hier bezig met overleven, of veel geld verdienen. De omschakeling van een communistische maatschappij naar een kapitalistische biedt veel kansen, maar gaat voor een kleine groep veel te snel. Voorzieningen die vijftien jaar geleden nog functioneerden, functioneren nu niet meer. De tweedeling in de samenleving is dan ook enorm.’

Zijn de Esten over het lidmaatschap van de EU wél enthousiast?

‘Ja, voor de volle 100 procent. Vóór de toetreding in 2004 werden er allerlei zwarte scenario's geschilderd, bijvoorbeeld over een EU die de kromming van de bananen zou willen bepalen. Maar nu groeit de economie als kool en zijn veel mensen tevreden. Die groei komt door het vertrouwen onder de Esten en dat komt weer voort uit het EU-lidmaatschap. Er wordt bijvoorbeeld veel gebouwd. De bouwvakkers komen zelfs uit Rusland en de Oekraïne hier naar toe. En er komen veel meer toeristen naar Estland. Eerst dacht iedereen dat het hier net Rusland was met veel corruptie en criminaliteit.’

Maar wat zijn volgens de Esten dan de nadelen van de EU?

‘In het parlement ontstaan daar nu discussies over. Tot voor kort dachten ze dat de EU een soort paradijs was. Maar de Esten vragen zich nu wel af of de EU zich niet met teveel zaken bemoeit. Dat komt ook doordat ze zo braaf zijn, roomser dan de paus. In de Sovjettijd stonden de Esten al bekend om hun bijna Duitse ‘gründlichkeit' bij het uitvoeren van Sovjetregeltjes. Terwijl de Russen zelf daar vaak om lachten. In keukens van restaurants vind je nu soms zeven aparte wasbakken. Een voor de groenten, een voor het vlees, een voor de handen van de kok, etc. Als je vraagt waarom, zeggen ze: ‘dat moet van de EU'. Maar als je doorvraagt, blijken ze de regels veel te ver door te voeren. Ze zijn erg bang om gekritiseerd te worden.’

Wat moet er volgens jou met de EU-Grondwet gebeuren? http://wethepeople.nrc.nl/