De uitvinder van voorgebakken brood

Bart van Elsland maakte als Bakker Bart zijn fortuin in de bakkerswereld. Nu wordt hij verdacht van belastingfraude.

„Rijk.” Dat was het even korte als kordate antwoord dat Bart van Elsland gaf op de vraag ‘Wat wilde je als kind worden’, toen hij vorig jaar door ondernemersblad Sprout werd geïnterviewd. „Toen ik als kind in Amsterdam langs al die mooie Harley’s en Amerikaanse auto’s liep, dacht ik: die wil ik later ook hebben.”

En rijk werd Van Elsland. In de zomer van 1999 verkocht hij zijn landelijke bakkersketen Bakker Bart aan het beursgenoteerde Duitse bedrijf Kamps. Een jaar eerder was Bakker Bart gefuseerd met een aantal andere ketens, waaronder Het Stoepje uit Spakenburg en Arie Bertram uit Amsterdam. De opbrengst voor Van Elsland was een kleine 80 miljoen gulden. De helft werd uitbetaald in aandelen, de andere helft contant. Maar Van Elsland kocht er geen Harley’s van, of Amerikaanse auto’s. Hij is niet zo’n autofreak – al heeft hij de twijfelachtige eer de eerste Nederlander te zijn geweest die, een jaar of acht geleden, in een Ferrari van de weg werd gehaald wegens het overschrijden van de toegestane snelheid.

Van Elsland wordt nu, zo bevestigde het openbaar ministerie gisteren, verdacht van belastingfraude. Hij zou in de jaren 2000 en 2001 een te lage winst hebben opgegeven voor zijn beheersvennootschap B. van Elsland Beheer. Eind juli moet hij zich voor de rechter verantwoorden.

De zaak kwam gisteren in De Telegraaf, maar – zo weet een insider – speelt al een jaar. Toen kreeg Van Elsland bezoek van de FIOD, die vragen stelde over bepaalde transacties in aandelen Kamps in de periode 2001-2002. Toen Kamps in 2002 werd verkocht aan het Italiaanse voedingsbedrijf Barilla, zou Van Elsland een deel van de winst privé hebben opgestreken, terwijl de aandelen nog voor een groot deel op naam van zijn BV zouden hebben gestaan.

Bartholomeus Christianus van Elsland (Amsterdam, 1954) was niet in de wieg gelegd om rijk te worden. Zijn vader was een Amsterdamse straatverkoper van augurken en zilveruitjes. Zijn eerste baan was bij de Amsterdamse bakkerij De Waal. In 1977 – hij was toen 23 – kreeg hij in Nijmegen de kans voor zichzelf te beginnen. Hij nam een bestaande bakkerij plus winkel over en noemde die naar zichzelf: Bakker Bart.

Als ondernemer zou Van Elsland zich snel ontpoppen tot een creatieveling, die afrekende met het stoffige imago van een broodverkoper. Hij vond dat klanten moesten weten dat brood altijd vers gebakken was, en dus plaatste hij de oven centraal in de winkel.

Later volgden andere innovaties. Van Elsland introduceerde ook het voorgebakken brood in Nederland. Deeg werd bij hem niet na het kneden meteen gebakken, maar eerst diepgevroren. Door dit zogeheten bake off-systeem kon brood voortaan op elk gewenst moment op de dag gebakken worden, en ook door klanten thuis in de oven worden geschoven. In de jaren negentig begon Bakker Bart een succesvolle samenwerking met Texaco. Er ontstond een landelijke keten van verse broodbalies in 77 tankstations: Bart’s Baker Street.

Direct na de verkoop van Bakker Bart aan Kamps stapte Van Elsland in een nieuw retailavontuur: hij kocht zich in bij de Belgische ijs- en bonbonwinkelketen Australian Homemade. Een jaar later kocht hij alle aandelen en ging hij alleen verder. Inmiddels telt Nederland ruim twintig filialen. Van Elsland trok een directeur van McDonald’s aan om de ijssalons te moderniseren en verder uit te breiden. Maar ook zelf werkt hij nog actief mee.

Bijkomen doet Van Elsland op zijn 25 meter lange Moonen-motorjacht, die zijn vaste ligplaats op Mallorca heeft.

    • Philip de Witt Wijnen