Barroso: schaf veto op justitie deels af Nicolaï: eigen softdrugsbeleid

De Europese Unie moet een steviger rol bij justitieaangelegenheden gaan spelen. Om dit te bereiken, moet het vetorecht dat de lidstaten van de Unie nu nog hebben deels worden afgeschaft.

Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Unie, heeft dit gisteren in Lissabon gezegd. Een dergelijk voorstel stond in de Europese Grondwet, die vorig jaar in Nederland en Franrkijk bij referendum werd verworpen. Met een gezamenlijk Europees optreden komt de Unie volgens Barroso tegemoet aan de wensen van de burger. „Mensen vragen om meer Europa om terrorisme en georganiseerde criminaliteit tegen te gaan. Het is onze opdracht tegemoet te komen aan deze wens. Met of zonder Europese Grondwet”, aldus Barroso.

Volgens een woordvoerder van de Commissie is het niet de bedoeling dat via de achterdeur nu alsnog delen van de verworpen Grondwet worden ingevoerd. Het beperken van het vetorecht kan tot stand worden gebracht binnen bestaande verdragen. De Europese Commissie zal morgen concrete voorstellen presenteren hoe binnen de Unie verder kan worden gewerkt nu de Grondwet is verworpen. Dit plan moet als basis dienen voor het beraad van de regeringsleiders volgende maand over de toekomst van de Grondwet.

Het beperken van de bevoegdheden van individuele lidstaten op het terrein van justitie ligt bij een aantal landen gevoelig. In de Grondwet was geregeld dat over een aantal justitieonderwerpen door middel van meerderheidsbesluitvorming zou worden besloten. Dit gebeurt nu ook bij bepaalde andere Europese aangelegenheden zoals transportbeleid.

De Franse president Chirac suggereerde onlangs ook al om door middel van de huidige afspraken in de Unie de uitbreidende EU doelmatiger te laten werken. Daarbij dacht ook hij aan het afschaffen van het vetorecht bij bepaalde justitie-onderwerpen.

De Nederlandse staatssecretaris Nicolaï (Europese Zaken, VVD) vindt het „goed dat de Commissie verder denkt dan de vraag grondwet ja, grondwet nee en nadenkt over een beter werkende Unie. Wel zal moeten worden aangetoond dat het bij meerderheidsbesluitvorming over de bestrijding van terrorisme en zware criminaliteit ook écht gaat om grensoverschrijdende problematiek. Het Nederlands softdrugsbeleid bijvoorbeeld is nationaal en dus niet grensoverschrijdend”. Maar is instemming met de Commissieplannen niet in strijd met het eerdere standpunt van de Nederlandse regering dat er uit de in Nederland en Frankrijk bij referendum verworpen Grondwet geen elementen losgemaakt mogen worden en ondershands ingevoerd? Nicolaï: „Het denken over Europa staat niet stil, dat hebben we ook steeds gezegd. Als kan worden aangetoond dat de voorstellen zin hebben, dan moeten we er ook mee aan de slag”.

Het Tweede Kamerlid Weekers (VVD) noemt het uitgesloten dat Nederland zijn soevereiniteit op het gebied van strafrecht prijs geeft. Ook de PvdA zal niet akkoord gaan met het opheffen van die unanimiteitsbesluiten. „Er is heel wat te verbeteren op het gebied van terrorismebestrijding of grensoverschrijdende criminaliteit. Je zou zelfs kunnen denken aan een Europees openbaar ministerie”, aldus het Tweede Kamerlid Wolfsen (PvdA). „De besluitvorming daarover kan in Europees verband worden verbeterd. Maar Nederland moet het primaat houden over het eigen strafrechtgebied.” Kamerlid Van Haersma Buma (CDA) zegt dat de fractie nog zal spreken over het voorstel.