'Zappa werkte als een klassiek componist'

Gail Zappa, de weduwe van de legendarische Amerikaanse componist en musicus Frank Zappa, organiseert een 'Tour de Frank' met zoons Ahmet en Dweezil.

Gail Zappa: 'Ik was professioneel echtgenote.' (Foto Lex van Rossen) 26-5-2005, GAIL ZAPPA FOTO LEX VAN ROSSEN ROSSEN, LEX VAN

Bij leven en welzijn van Frank Zappa was echtgenote Gail zijn steun en toeverlaat, beheerster van muziekarchieven en manager van hun Zappa Records. Nu Frank er niet meer is, heeft ze het drukker dan ooit met activiteiten en cd-uitgaven om de herinnering aan de grote muziekvernieuwer, componist, gitarist en humorist levend te houden.

Frank Zappa (1940-1993) begon als de satirische popmuzikant van Freak Out en ontwikkelde zich gaandeweg in de richting van serieuze gecomponeerde muziek. Zijn filmmuziek 200 Motels werd in 2000 tijdens het Holland Festival uitgevoerd door het Nederlands Philharmonisch Orkest en werken als Bogus Pomp en The Yellow Shark worden gespeeld door deftige klassieke ensembles.

Gail Zappa was in Nederland om de tournee aan te kondigen die zoons Dweezil en Ahmet Zappa wijden aan de muziek van hun vader, met gastoptredens van drummer Terry Bozzio, gitarist Steve Vai en multi-instrumentalist Napoleon Murphy Brock, allemaal oude Zappa-handlangers. Bij deze 'Tour de Frank' speelt Dweezil gitaar en zal Ahmet, in het dagelijks leven een Amerikaanse televisiepersoonlijkheid, de humor van Frank Zappa in zang en gesproken woord belichamen.

'In de sixties werkte ik bij rockclub The Whiskey à Gogo en was ik een groupie', zegt Gail Zappa zonder omhaal. Jim Morrison van The Doors kende ik goed, omdat we als kind al met elkaar gespeeld hadden. Toen ik Frank tegen het lijf liep op het vliegveld van Los Angeles, kostte het me ongeveer twee seconden om verliefd op hem te worden. We waren voor elkaar gemaakt. Ook in zakelijk opzicht, want Frank was geen held in administratie en ik vond het belangrijk om vervelende zaken bij hem weg te houden, zodat hij zich helemaal kon wijden aan zijn muziek.'

Haar beroep was 'professioneel echtgenote', zegt Gail. 'Het was een dagtaak, zodat ik een werkster en een kindermeisje moest aannemen voor het gewone huisvrouwengedoe. Frank was eigenwijs genoeg om mij niet naar een mening over zijn muziek te vragen, maar hij liet me zijn nieuwe composities wel altijd als eerste horen. Ik was zijn klankbord en hij luisterde naar me als ik vond dat het te extreem of te gewoon klonk. Dat moest je tactisch bij hem brengen, want in sommige gevallen vond hij het juist prachtig als mensen zijn muziek haatten. Hij had de werkethiek van een klassiek componist; als hij niet op tournee was, maakte hij lange dagen in zijn werkkamer.'

Bij de Zappa Plays Zappa-tournee worden moeilijke stukken als The black page en Inca roads niet uit de weg gegaan. Maar de 'Tour de Frank' dient ook om Zappa's humor te eren. 'Als Frank een van zijn meer ingewikkelde composities had voltooid, dacht hij er altijd over na hoe hij het aantrekkelijk kon maken voor het publiek. 'Er moeten nog wenkbrauwen op', zei hij over het show-element dat hij er nog aan wilde toevoegen.

'Op tournee omringde hij zich graag met een circusbende van komieken als Flo & Eddie, die er een lollige boel van maakten. Maar hij bleef de strenge dirigent en bandleider.

'De muziek kwam op de eerste plaats en iedereen diende zich aan de regels te houden. Ik heb er alle vertrouwen in dat Dweezil en Ahmet de herinnering aan Frank Zappa hoog zullen houden. Ze hebben het talent en de wenkbrauwen van hun vader.'

Zappa Plays Zappa: 15/5 Heineken Music Hall, Amsterdam-ZO.

    • Jan Vollaard