Slingeren, trillen en meer fysieke curiosa

Muziek en dans combinatie is onderhoudend, vermakelijk en soms ontroerend.

De voorstelling Vsprs is op 6 en 7 juni te zien tijdens het Holland Festival.

Foto Chris van der Burght Dans/Muziek Door: Les Ballets C. de la B., leden van Ensemble Oltremontano en Aka Moon. Regie: Alain Platel. Muziek: Fabrizio Cassol, naar Monteverdi's Mariaverpers. Vsprs is te zien tijdens het Holland Festival op 6 en 7 juni in Het Muziektheater, Amsterdam. Inl.: www.hollandfestival.nl **** Holland Festival: slingeren, trillen en stotteren Theater: pagina 25 Burght, Chris van der

Danseres Rosalba Torres Guerrero zingt met een hemelse stem. Maar ongemerkt wordt haar toon donkerder en laat ze krullerige Moorse flamenco vibraties horen, waarna ze tot slot van haar magnifieke solo belandt in het diepste van de zigeunerzang; de smartelijke klacht. Die wordt niet alleen door de longen uitgeperst maar vooral door de ziel. Het is een fascinerend moment in Alain Platels dans- en muziekvoorstelling Vsprs. Deze ging in maart in Berlijn in premiere en toert sindsdien door Europa. In Brussel opende Vsprs het kunstenFESTIVALdesArts en werd daar met gescandeerd applaus onthaald.

Wat de Spaanse danseres Torres Guerrero zo imposant vertolkt is een versmelting tussen de religieuze zang van Monteverdi's Mariavespers met flamencozang. Dat treffen tussen uiterst verschillende muziekculturen wordt geen rare botsing maar leidt tot een subtiel uitgewerkte synthese. Daar kan Fabrizio Cassol, saxofonist en leider van het jazz-improvisatietrio Aka Moon, als muzikaal leider van deze Vsprs trots zijn. Met Platel rafelde hij Monteverdi's aan Maria gewijde liederen uiteen en hermonteerde deze. Door er jazzmusici en barokmusici op te laten improviseren en door de inzet van zigeunerviolist en fluitist Tcha Limberger, en van een klassieke sopraan - in deze Brusselse uitvoering vertolkt door Cristina Zavalloni. Een vrolijke combinatie dus van trombone, cornet, drums, zigeunerfluit en basgitaar.

En dat allemaal omdat Platel in zijn jeugd eens de Mariavespers hoorde en hij die ervaring van devotie en jeugdige zinnelijkheid, hemelse zang en aardse gedachten verder wilde uitwerken. In Vsprs vormt muziek slechts een inspiratiebron. Samen met de tien dansers bekeek Alain Platel in een Gents Museum voor Psychiatrie filmpjes uit 1912, opnamen die de Belgische neuroloog Arthur Van Gehuchten maakte van zijn hysterische patiënten. Verwrongen, verkrampte, schokkerig impulsieve en dwangmatige bewegingen vormen in Vsprs het uitgangspunt.

De dansers presenteren zich om de beurt in virtuoze solo's. De een excelleert in trillen en lijfelijk stotteren, een ander kan zijn hand laten golven en slingeren als de tentakels van een octopus. Een danseres, de Engelse Iona Kewney, is een volleerd acrobate en slangenmens en wringt haar lichaam tot een onontwarbare knoop.

Nu is het erg onderhoudend om deze troep van dans-circusartiesten te zien optreden met hun fysieke curiosa, maar de toon die ze zetten is vaker vermakelijk dan ontroerend. De keren dat de dansers een waar gevoel van mededogen oproepen, zijn minder talrijk. Eigenlijk is dat alleen zo in de pregnante slotscène. Wanneer allen zichzelf neurotisch betasten en zij daarmee een wrang beeld van volkomen onmacht neerzetten.

Prachtig komt hun vervreemde mentale toestand tot uitdrukking in het decor van Peter De Blieck: een metershoge 'berg' die bekleed is met witte kamizooltjes. Deze oogt als een gipsen grot of een ijzige sneeuwberg. Dit landschap is even onherbergzaam als vertrouwd. De dansers klimmen als boskatten in de wanden, hun handen klemmend in het stevige katoen. Ze verdwijnen en verschijnen tussen de bergkloven en dolen als eenzame zielen over de toppen.

Vsprs biedt intrigerende beelden en Platel heeft de diverse ingrediënten tot een pakkend geheel gesmeed. De gezongen gebeden aan Maria zijn grove en gitzwarte smeekbeden geworden. Daarbij biedt Cassols geniale muziekinterpretatie opnieuw de troost die ook Monteverdi met zijn Mariavespers beoogt zal hebben.

Vsprs.

Dans/Muziek

Door: Les Ballets C. de la B., leden van Ensemble Oltremontano en Aka Moon. Regie: Alain Platel. Muziek: Fabrizio Cassol, naar Monteverdi's Mariaverpers. Vsprs is te zien tijdens het Holland Festival op 6 en 7 juni in Het Muziektheater, Amsterdam. Inl.: www.hollandfestival.nl ****

    • Isabella Lanz