Hardrock en politici met hoofddoekjes

Op de zesde editie van de Kunstvlaai, die zaterdag opende op het terrein van de Westergasfabriek, is er plaats voor feest en voor maatschappelijk engagement.

Jos Houweling, directeur van het Sandberg Instituut, wordt bij de opening van de Kunstvlaai zaterdag in Amsterdam geportretteerd op de Kunstvlaai, zaterdag inAmsterdam. Foto Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 06-05-2006 De kunstvlaai is de alternatieve kunstbeurs. Met presentaties van zoÕn 70 kunstinstellingen als kunstenaarsinitiatieven en internationale Masteropleidingen. Kunstenaar tekent portret van directeur Sanderberg instituut. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Er staan veel hokjes en hoge installaties in de Zuiveringshal van de Kunstvlaai, maar de minaret van PlanetArt piekt overal bovenuit. Het lijkt niet echt een minaret, maar artistiek leider Kees de Groot noemt de metalen paal zo. Bovenaan hangt een pop: een homoseksueel die in Iran is geëxecuteerd. De kleinere toren ertegenover vertegenwoordigt het westen in de vorm van de Mediamarkt, maar sponsoring zat er niet in. De stand is een metafoor voor de kloof van het westerse marktfundamentalisme en het moslimfundamentalisme, verklaart De Groot. Op de veertig tv's binnen draaien onder meer 'shock-art' filmpjes, met nieuwsflitsen van de Arabische zender Al-Jazeera en westerse gewelddadige tv-beelden. 'Beware of God' staat over de ingang gesprayd.

Deze harde boodschap staat niet alleen op deze zesde editie van de Kunstvlaai. Pal tegenover de minaret staat een levensgrote tank, gemaakt door het duo Snodevormgevers. Samengesteld uit blikken van Shell lijkt het te verwijzen naar de echte motieven achter de Irakoorlog. Wie geen olieblikken heeft maar wel een tank in huis wil, kan terecht bij Marinke Marcelis, die een kartonnen bouwplaat ophing van twee tanks. Je kunt kiezen: nazi-Duitsland of de Russen.

Wie dacht dat geëngageerde kunst uit was, ziet hier het tegendeel. Brigitte Mulders laat moslima's aan de macht komen in een wandvullende collage van krantenfoto's waarop ze elke politicus en voetballer heeft voorzien van een hoofddoekje. Daarnaast richtte Iris Kensmil een schilderijeninstallatie in over slavernij, een thema dat net als raciaal bewustzijn bij meer kunstenaars terugkeert.

Ondanks deze ernst overheerst in de Kunstvlaai een vrolijke krakers- en studentenmentaliteit. Witte muren zijn uit den boze, zelfs de videohoekjes zijn verbouwd tot huiskamertjes waar je vanuit een oude leren bank films kunt bekijken van stadsbeelden en jongens die rondklauteren in parkeergarages.

Oorlog en wereldproblematiek zijn een rode draad op de Kunstvlaai, maar buiten is het feest. Afgelopen zaterdag opende de alternatieve kunstbeurs op het terrein van de Westergasfabriek. Hardrock, spelende kinderen, picknicks en performancekunst liepen in elkaar over. Op het gras en tussen de hallen kon je lamaworst kopen bij een schilderende Worstkoning, opblaaskunst voor in het zwembad, of een miniconcert bijwonen in de caravan van Extrapool.

In de twee grote expositiehallen en daarbuiten zorgen de zeventig kunstenaarsinitiatieven en internationale kunstopleidingen voor allerhande installaties en performances. Soms op eigen risico - al vond de organisatie het niet goed dat Arik Visser een huiskamer wilde laten exploderen. Hij is toen uitgeweken naar een weiland in Groningen, en hergroepeerde de ontplofte meubels in een stand in de Gashouderhal.

In deze tweede grote binnenruimte valt vooral het Groningse Frank Mohr Instituut op, dat laat zien dat kunst nog heel autonoom en introvert kan zijn. De abstracte licht- en schilderwerken staan in flink contrast met de Schotse en Canadese mastersopleidingen eromheen, die een boudoir en een laboratorium met stuiptrekkende zeehondjes inrichtten.

De beste plek kreeg de helikopter van Jane Ostermann-Petersen, die rood glinsterend in de zon al van verre opvalt. Dit kunstwerk vormt wellicht de beste samenvatting van de hele Kunstvlaai: groot, opvallend, misschien wat militair maar vooral ludiek. Én interactief: de rode glitterverf blijkt zeer hardnekkig op allerlei loslopende kinderen te kleven.

Kunstvlaai 6, t/m 14/5 van 12-18u, Westergasfabriek, Haarlemmerweg 8-10, Amsterdam. Inl.: www.kunstvlaai.nl.

Rectificatie / Gerectificeerd

In de reportage Hardrock en politici met hoofddoekjes (8 mei, pagina 9) over de Kunstvlaai zijn twee deelnemers verkeerd vermeld. De rode helikopter is niet gemaakt door Jane Ostermann-Petersen, maar door Mia Lerssi; de collage van krantenfoto’s was niet van Brigitte Mulders maar van Jet Nijkamp.