Drie keer Mozart

Goddelijk was de programmering van de ZaterdagMatinee met de drie laatste symfonieën van Mozart, in het Mozartjaar 2006 uitgevoerd door de Radio Kamer Filharmonie en dirigent Frans Brüggen. De drie symfonieën, alle uit de zomer van 1788, zijn de hoogtepunten van het 18de-eeuwse symfonische componeren. Terecht werd dit concert niet alleen voor Radio 4 opgenomen, maar ook voor tv.

De drie symfonieën nrs 39, 40 en 41 zijn ook tegenhangers van Mozarts drie opera's op libretti van Lorenzo da Ponte (Le nozze di Figaro, Don Giovanni en Così fan tutte), waarvan de Nederlandse Opera in november op drie achtereenvolgende avonden de premières van nieuwe producties geeft.

'Goddelijk' is niets te veel gezegd bij zo'n evenement, dat eindigt met de Symfonie nr 41 met de vroeg-19de-eeuwse bijnaam 'Jupiter', de oppergod van de Romeinen, de god van het licht en de stralende hemel, de zon zelf.

Het achter elkaar uitvoeren van de drie afzonderlijke stukken leidt onvermijdelijk ook tot het aanbrengen van een lange lijn. De Symfonie nr 39 begon met een licht omfloerst waas, donker, soms somber, dreigend, mysterieus en plechtig. De stralende 'Jupiter eindigde met het fugatische slotdeel superieur en magistraal.

In Brüggens symfonische Mozart is nauwelijks plaats voor de pure verheven lyriek die Bruno Walter daarin aanbracht: 'Sing out!' Bij maestro Brüggen heeft Mozart naast een gedetailleerde frasering vooral een in gematigde tempi onontkoombaar opgebouwde retorische dramatiek, geaccentueerd in klank en dynamiek. Daarbij houden in de afwisseling van spanning en ontspanning ook de ontspannen passages een dringende présence.

Emotionele hoogtepunten zijn steeds de langzame tweede delen, vooral het Andante cantabile in de 'Jupiter', Brüggen kwam daar tot zijn eigen vervoerende vorm van zangerigheid. De Radio Kamer Filharmonie, een fusieorkest dat ontstond bij de reorganisatie van het Muziekcentrum van de Omroep, speelde tegen het eind van het eerste seizoen voortreffelijk.

Concert: Radio Kamer Filharmonie o.l.v. Frans Brüggen. Programma: Symfonieën nrs 39, 40, 41. Gehoord: 6/5 Concertgebouw Amsterdam. Radio 4: 9/5 20 uur. Tv: 28/5 13.30 Ned. 3 (NPS Arena Klassiek; 29/5 ca 24 uur (integrale registratie).