De victorie begint nu in Ridderkerk

Een van de erfgenamen van Pim Fortuyn is Michiel Smit. Maar in Rotterdam werd hij met Nieuw Rechts uit de raad gestemd en er zijn akkefietjes over geld.

Herdenking bij Palazzo di Pietro, het voormalige huis van Pim Fortuyn. Smit: 'Ik ben niet de erfgenaam van Pim, ik ben een erfgenaam.' Foto NRC Handelsblad, Rien Zilvold rotterdam 06-05-06 pim fortuyn herdenking foto rien zilvold Zilvold, Rein

Rotterdam, 8 mei. - Crisis? Hoezo crisis? Michiel Smit, voorzitter van Nieuw Rechts, maakt zich geen zorgen. Dat hij op 7 maart zijn zetel in de Rotterdamse gemeenteraad is kwijtgeraakt, dat overleeft de 'nationalistische actiepartij' wel. Smit denkt ver vooruit. 'Tien jaar geleden was de SP een foute partij, nu zijn ze groot en geaccepteerd. Dat kan ons ook overkomen. Ik heb tijd, ik ben nog geen dertig.'

Nieuw Rechts is drie jaar oud, opgericht door Smit toen hij Leefbaar Rotterdam moest verlaten wegens aanhoudend geflirt met het toenmalige Vlaams Blok. Het is de grootste en meest op reguliere politiek gerichte partij onder de noemer extreem-rechts. De partij keert zich 'tegen de islamisering van Nederland' en voert als leus 'Nederlands Belang Eerst!' Het ledenaantal gaat 'richting de duizend', aldus Smit. Twintig procent komt uit Rotterdam, de rest is verspreid door het land.

In het twee kamertjes tellende partijkantoor, vlakbij Rotterdam Centraal Station, hangt naast een foto van Pim Fortuyn een geschilderd portret van Smit en Fortuyn. Cadeautje van een fan. Twee kale koppen, samenzweerderig bij elkaar in de raadszaal van het gemeentehuis. Smit leerde Fortuyn goed kennen toen ze van maart tot mei 2002 in de raad zaten voor Leefbaar Rotterdam. Het maakte van Smit een bewonderaar voor het leven. 'Ik ben niet de erfgenaam van Pim, ik ben een erfgenaam.'

Bij de herdenking van Fortuyn, afgelopen zaterdag in Rotterdam, was een flinke delegatie van Nieuw Rechts aanwezig. Michel de Gooyert (17) kwam er voor uit het Brabantse St. Michielsgestel. De partij straalt trots uit, dat spreekt hem aan. Net als zijn vriend draagt Michel een duur shirt van het Italiaanse merk Stone Island. Op het T-shirt van een andere vriend staat het logo van Nieuw Rechts: 'Houden van Nederland'. Ze willen best nationalist worden genoemd. Net als Martin Dijkhuizen, ook aanwezig bij de herdenking en het enige raadslid van Nieuw Rechts, in Ridderkerk. 'Ik zie dat m'n landje naar de knoppen gaat. We halen mensen binnen die zich niet willen aanpassen, dat gaat niet.'

De afgelopen twee jaar leek Nieuw Rechts bezig met een flinke opmars. Na de moord op Theo van Gogh steeg het aantal leden explosief. Smit was geregeld op tv te zien, onder meer bij Nova. Hij wierp zich op als beschermheer van Lonsdale-jongeren, maar schudde al te extreme associaties van zich af. Juist dat fatsoenlijke imago maakt de partij gevaarlijk, vinden de makers van defabel.nl, een website die Nieuw Rechts nauwlettend volgt. In augustus vorig jaar noemde politicoloog Jos de Beus Smit een mogelijke vuller van het 'gat op rechts', naast Wilders en Nawijn.

Dat had bij de gemeenteraadsverkiezingen moeten leiden tot mooie scores in de vier plaatsen waar de partij meedeed: Rotterdam, Eindhoven, Almelo en Ridderkerk. Het lukte alleen in Ridderkerk, dankzij 3,7 procent van de stemmen. In thuisbasis Rotterdam haalde de partij slechts 1.811 stemmen, 0,7 procent. Exit Smit. Net als VVD en CDA wijt Smit zijn nederlaag aan de strijd tussen PvdA en Leefbaar Rotterdam. 'Onze potentiële stemmers hebben Leefbaar gestemd in een poging de PvdA tegen te houden.'

Misschien is er meer aan de hand. Recentelijk daagde de gemeente Rotterdam Smit voor de rechter omdat hij geen verantwoording had afgelegd over 45.000 euro aan fractievergoedingen. De zaak loopt nog, Smit heeft de eerste slag gewonnen. De website nieuwrechts.nl werd door de provider afgesloten. 'Die site werd te duur. Op geenstijl.nl werden mensen opgeroepen onze filmpjes te downloaden, dat kostte ons handenvol geld.' Is de partij failliet? 'Onze penningmeester gaat over de kas, maar er komt genoeg binnen.' De voorzitter van Jong Rechts, de jongerenafdeling, stapte op uit onvrede. 'Ach, hij was al een half jaar niet meer actief.'

Smit pareert alle tegenslagen, maar het land veroveren met één raadszetel in Ridderkerk zal niet meevallen. 'We richten onze energie nu op de gemeentelijke herindelingsverkiezingen in november 2006, de Provinciale Staten in maart 2007 en de Tweede Kamer in mei. In de B-driehoek - Bergschenhoek, Bleiswijk, Berkel en Rodenrijs - hebben we nu al veel meer leden dan in Ridderkerk. Daar moeten we 7 à 8 procent van de stemmen kunnen halen. Wij zijn tegen de schaalvergroting, het dorpse karakter moet behouden blijven.'

Voor de landelijke politiek zou Smit graag samenwerken met andere rechtse partijen, maar die willen niet. Makkelijk zou het niet zijn, want de ideeën zijn toch iets radicaler dan die van Verdonk, Wilders, Nawijn en Pastors. 'Bij ons staan de belangen van Nederlanders altijd voorop. Mensen met een dubbel paspoort verliezen hun stemrecht. Sociale voorzieningen zijn er primair voor Nederlanders. Net als in Australië moeten we buitenlanders die een paar jaar werkloos zijn terugsturen.'

Nederland heeft tijd nodig om zijn boodschap op waarde te schatten, denkt Smit. Voor de buitenwacht lijkt het alsof zijn partij bijna van het toneel is verdwenen. Maar de voorman van Nieuw Rechts spiegelt zich aan de lange aanloopperiodes van zijn buitenlandse voorbeelden: Vlaams Belang in België, Front National in Frankrijk. 'En kijk eens wat voor resultaat de British National Party net heeft neergezet!' Die extreem-rechtse partij verdubbelde vorige week bij de gemeenteraadsverkiezingen in Engeland het zetelaantal van 20 naar 46.