Ahold-verdachte: In hoeveel stof moet ik bijten?

Vier verdachte ex-bestuurders hadden vandaag het laatste woord in het Ahold-proces. 'Maatschappelijk gezien ben ik al lang veroordeeld en afgeserveerd.'

'Sorry dat ik wat emotioneel werd.' Aan het eind van de zitting staat Cees van der Hoeven samen met zijn advocaten rond het verdachtenbankje. Ze praten nog even na.

Nog één keer zal de oud-bestuursvoorzitter van Ahold in de Van Namenzaal van de Amsterdamse rechtbank terug moeten keren. Dat is op 22 mei, als de rechtbank vonnis wijst in de strafzaak tegen hem en drie andere voormalige Aholdbestuurders.

Vanmorgen is het finale moment geweest tijdens de inhoudelijke behandeling. Vast onderdeel: het laatste woord van de verdachten, die nog één keer de gelegenheid krijgen om iets te zeggen.

De bijdragen zijn niet te lang en vooral zakelijk van toon. Verbittering en ongeloof over de strafrechtelijke vervolging winnen het van de emoties, die onder controle worden gehouden. Alleen Cees van der Hoeven verliest aan het eind van zijn toespraak even de beheersing over zijn stem.

Maar aan het eind van de zitting heeft hij zich weer hervonden. Arm in arm met zijn vrouw daalt hij de stenen trap af, door de hal, op weg naar het rookhok. Daar geeft hij ontspannen een interviewtje weg aan een radiostation.

Van der Hoeven krijgt kort na half tien als eerste het woord. Hij begint met zijn 'oprechte en diepgevoelde spijt' te betuigen aan 'alle huidige en voormalige aandeelhouders en medewerkers van Ahold'. Verderop steekt hij de hand nogmaals in eigen boezem.

Vooral het feit dat hij de accountant en de raad van commissarissen niet eerder inlichtte over de gewraakte side letters, die een hoofdrol spelen in het proces, noemt hij een 'beoordelingsfout'. Nu had hij het anders gedaan: 'Ik heb toen de ratio te veel laten overwegen en te weinig acht geslagen op de beladenheid van het onderwerp.'

Maar voor het overige klinkt er tijdens het 'laatste woord' vooral woede door. Die geldt met name het openbaar ministerie (OM), dat de gedaagden gebrek aan integriteit heeft verweten. Dat heeft Van der Hoeven 'diep gekrenkt'. Hij heeft het over 'de grote hoeveelheid bedreigingen, aantijgingen en laster' die hem en zijn gezin hebben getroffen: 'De schade is blijvend en maatschappelijk gezien ben ik allang veroordeeld en afgeserveerd.'

Ook de andere verdachten komen allemaal op dat aspect terug. Michiel Meurs, voormalig financieel directeur, zegt dat hij 'publiekelijk tot op het bot vernederd' is. 'Ik word openlijk verguisd door Ahold, het bedrijf waar ik jarenlang met hart en ziel en vol overgave voor gewerkt heb. Hoe diep moet ik gaan? In hoeveel stof moet ik bijten?'

Jan Andreae, oud-bestuurslid, noemt het 'een raadsel' en 'erg onrechtvaardig' dat hij wordt aangeklaagd. Hij heeft slechts 'in goed vertrouwen' een handtekening onder de bewuste control en side letters gezet, waarmee volgens het OM valsheid in geschrifte zou zijn gepleegd: 'Daarvoor voel ik me beroepsmatig en persoonlijk al zwaar gestraft.'

ahold-proces 'De laatste drie jaar waren wel louterend'

De Zweed Roland Fahlin, voormalig commissaris, houdt zijn laatste woord in het Engels. Hij vertelt dat de laatste jaren van zijn actieve carrière geruïneerd zijn door dit strafproces. 'Het ergste van alles is dat de mensen die me altijd als een betrouwbaar persoon zagen, zich nu afvragen of dat wel waar is.'

Inhoudelijk hebben de verdachten in hun bijdragen nauwelijks iets toe te voegen aan alles wat de afgelopen weken reeds is gepasseerd in het proces. Alle vier benadrukken ze nogmaals dat er met de wijze van boekhouden van Ahold niets mis was. De omzetten en operationele winsten van de buitenlandse joint ventures werden terecht meegeteld in de boeken, omdat het Zaanse bedrijf in de praktijk de baas was. 'De betekenis van het al of niet consolideren is onevenredig zwaar aangezet', aldus Van der Hoeven. 'Ik ga ervan uit dat dit is gebeurd omdat de integriteit van enkele leden van de raad van bestuur, onder wie ikzelf, in deze zaak ter discussie is gesteld.'

Dat Ahold zélf de cijfers van zijn joint ventures, na het uitkomen van het boekhoudschandaal, terugdraaide, vindt Van der Hoeven nog steeds niet terecht. 'Ik stond voor verslaglegging op basis van volledige consolidatie en daar sta ik nog steeds voor.' Ook Michiel Meurs heeft die mening, al zou hij het nu wel anders doen. Met name de omstreden side letters zullen, aldus Meurs 'de schoonheidsprijs niet winnen'.

De voormalige financieel directeur heeft het verder over een Salomonsoordeel van de rechtbank: 'Voor mij gaat het leven verder. Een leven dat hopelijk nog lang zal duren en waarin ik gelukkig zal zijn. Uw beslissing in deze zaak is daarbij belangrijk. Die zal mede bepalend zijn hoe ik mijn verdere leven zal kunnen inrichten.'

Van der Hoeven schetst nog een beeld van zichzelf. Hij wordt vaak als ambitieus, arrogant of als afstandelijk gezien - 'dat moet wel waar zijn, want het wordt vaak tegen mij gezegd'. Maar in zijn karakter zit vooral dat hij te veel verantwoordelijkheid neemt voor anderen en te goed van vertrouwen is: 'Zoals inmiddels duidelijk is geworden, kan die combinatie heel goed, maar ook veel minder uitpakken', aldus een wrange Van der Hoeven.

Meurs wil zijn betoog positief te eindigen. Hij vertelt over het geluk. Dat hij dat nu zelf zal moeten vinden. En dat hij daar zijn best voor doet: 'Gelukkig bestaat het leven uit meer dan dat waar ik me vol overgave al die jaren voor Ahold heb ingezet. Dat weet ik nu. In die zin zijn de afgelopen drie jaar wel louterend geweest.'

www.nrc.nl: dossier en weblog Ahold-proces