Zelfs LPF'ers niet naar herdenking Fortuyn

Vier jaar geleden werd Pim Fortuyn vermoord. De jaarlijkse herdenking trekt niet veel mensen meer. De Tweede Kamer doet er niets aan, omdat 'het altijd in het meireces' valt.

'Een absoluut dieptepunt voor de samenleving en onze democratie', 'diep tragisch voor ons land' en 'ongekend voor Nederland'. Zo typeerden politici de moord op Pim Fortuyn, vandaag precies vier jaar geleden.

Vorig jaar herdachten ongeveer 250 mensen de vermoorde politicus bij zijn standbeeld in de Rotterdamse binnenstad. LPF-politici hielden toespraken en 150 mensen liepen mee in een stille tocht.

Ook vandaag zullen enkele honderden mensen de herdenking bijwonen, verwacht de Stichting Vrienden van Pim. Enkele honderden, terwijl vier jaar geleden 1,6 miljoen mensen op de LPF stemden en vele duizenden de herdenkingsbijeenkomst vlak na de moord bijwoonden.

De animo voor de herdenking is ook onder de politieke nazaten van Fortuyn minder geworden. Van de huidige LPF-fractie (zeven leden) zullen fractievoorzitter Gerard van As en de Kamerleden Joost Eerdmans, Mat Herben en Wien van den Brink de herdenking bezoeken. João Varela, Margot Kranenveldt en Max Hermans komen niet.

Van As zou de jaarlijkse plechtigheid liever vervangen door een bijeenkomst eens in de twee à drie jaar. 'Onze uitstraling en ons imago zijn verpest en rondom de herdenking is een negatieve tendens ontstaan', zegt hij. 'We moeten ons afvragen of je hiermee door moet gaan. We kunnen het beter eens in de paar jaar goed doen, anders niet.'

'Dat zo weinig mensen de moord op Fortuyn herdenken, heeft twee oorzaken', zegt Gerrit Voerman, directeur van het Documentatiecentrum voor Nederlandse Politieke Partijen (DNPP). 'De LPF heeft er een rommeltje van gemaakt en de functie van politieke partijen is sterk veranderd waardoor mensen weinig binding meer hebben met hun partij.' De LPF is in vier jaar tijd bijna geheel van het politieke toneel verdwenen. In de opiniepeilingen staat de partij op 1 zetel, vier jaar geleden waren dat er nog 26. Voerman: 'Als de LPF een florerende partij was geweest, was de herdenking in een heel ander licht komen te staan. Mensen hadden zich dan graag met die partij willen identificeren.'

Volgens Voerman was de aandacht voor Fortuyn na de moord 'een hype', net als bij het overlijden van prinses Diana en André Hazes. 'Bepaalde gebeurtenissen leiden tot een eruptie van emoties. Dat hebben we nog niet zo vaak gezien. Fortuyn was zo'n eruptie, alleen dan in het kwadraat.' Maar de aandacht voor Fortuyn ebt weg, net zoals de aandacht voor Diana en Hazes.

Dat van de 1,6 miljoen stemmers nu een paar honderd mensen Pim Fortuyn herdenken, ligt volgens Voerman niet alleen aan de LPF. 'Vroeger was een politieke partij een gemeenschap van gelijkgestemden, maar nu is de mentale betekenis van een politieke partij verdwenen. Bovendien heeft de LPF bijna geen leden', zegt hij. De duizenden die vier jaar geleden bij de begrafenis waren, hadden wel echt iets met Fortuyn. Dat zij nu niet meer naar de herdenking komen, komt volgens Voerman omdat de 'LPF er zo'n zooitje van heeft gemaakt.'

LPF-Kamerlid Hermans, in 2002 aanwezig bij de herdenkingsdienst, zal vandaag niet bij de herdenking aanwezig zijn. Hermans: 'De fortuynisten beperken het herdenken tot het verdriet. Daardoor is het langzaam aan het verdwijnen.' Hij zou graag een plek zien voor Pim Fortuyn in het debat over de vrijheid van meningsuiting. 'Een debat of een congres, dat zou toch prachtig zijn?'

Andere partijen, de Tweede Kamer en het kabinet doen niets aan de herdenking. Volgens een woordvoerder van Kamervoorzitter Weisglas omdat '6 mei altijd in het meireces van de Kamer valt.' De officiële reden dat Fortuyn niet herdacht wordt, is dat hij nooit in de Kamer heeft gezeten. Voerman: 'De invloed van Fortuyn op de dagelijkse politiek is duidelijk waarneembaar, maar als het gaat om het herdenken is het minimaal.'