Voetballen

De eerste meidagen van 2006 zijn achter de rug, en voor nieuw vaderlandse doen zijn we er goed doorheen gerold. Geen verzet van jongeren die willen laten zien dat ze de vaderlandse geschiedenis aan hun laars lappen, geen gevoetbal met kransen, veel automobilisten die voorbeeldig aan de kant van de weg twee minuten stilstonden. Het leek wel alsof we aan een reveil bezig waren. Op deze vrijdagochtend om 10.51 uur zegt mijn intuïtie me dat het met de viering van bevrijdingsdag ook wel zal loslopen, een enkel exces daargelaten. Maar laten we daar niet op vooruit lopen; en wat zouden per slot van rekening de media zijn zonder excessen.

Is er een verklaring voor deze betrekkelijke rust? Ik waag een veronderstelling. Het Nederlandse volk spaart zijn krachten voor de wereldkampioenschappen voetbal. Die beginnen, als u dit leest, over 34 dagen, in Duitsland. Het wordt op internet afgeteld. Het volk is zich erop aan het voorbereiden, beter dan op de oorlog die bijna 66 jaar geleden begon. De handel in hyperbreedbeeldtelevisies trekt al aan, de bierverkoop neemt toe, de productie van oranje verf gaat een nieuw record tegemoet, oranje hoedjes in de vorm van klompen liggen in de feestwinkels opgeslagen. De WK-bewapening draait op volle toeren. En, zag ik op het NOS-journaal, in Berlijn is het grootste bordeel van Europa bijna klaar. Menselijkerwijs gesproken kan er niets meer mis gaan. Maar hoe dan ook, we gaan drama's tegemoet.

Is er een vaderlandse geschiedenis van het voetbal geschreven? Niet beperkt tot de sport, maar met al het Drum und Dran, het breed-nationale dat het Nederlandse voetbal eigen is? Mijn herinneringen gaan terug tot de wereldkampioenschappen in Italië, ergens in het begin van de jaren dertig toen het volk in de waan leefde dat Bep Bakhuys de grootste voetballer aller tijden ter wereld was. De eindstrijd was in Rome. De Nederlandse supporters, bijgenaamd 'Het Legioen' zong daarom het lied 'We gaan naar Rome', maar verder dan Milaan zijn we niet gekomen. Daar werden we door de Zwitsers verslagen. De Zwitsers! De natie heeft het ervaren als Napoleon zijn Waterloo.

Daarna meldt mijn geheugen niets opzienbarends, tot 1974. In München waren we al wereldkampioen, met Johan en Pietje, toen op het nippertje een zekere Gerd Müller, bijgenaamd 'Der Bomber' ons de rechtmatige zege ontnam. Natie in zak en as, wat niet wegnam dat koningin Juliana en premier Den Uyl met het elftal dat de tweede prijs had gewonnen toch een overwinningsdans op het grasveld van Paleis Soestdijk heeft gemaakt. Vier jaar later heeft Arie Haan in Argentinië voor straf van grote afstand tegen de Duitsers gescoord. Ik heb er toen een stukje over geschreven, waarvan ik de slotzin citeer: 'Dit was geen doelpunt, het was een executie'.

Nu zult u misschien denken dat ik, voor iemand die geen bijzondere liefhebber is, er nog vrij veel van af weet. Daar valt niet aan te ontkomen; en als iemand met een gezond nationalisme hoop ik natuurlijk dat we winnen, liefst in de laatste minuut van de verlenging. Maar ik zie op tegen de bijverschijnselen. Voetbal gaat gepaard met onnoemelijk veel bier zuipen en zo hard mogelijk schreeuwen met je mond zo ver mogelijk open. Daar heb ik een hekel aan. Nog veel meer uitingen van geacteerde spontane emoties: hossen, nog meer schreeuwen, elkaar in opperste vreugde bespringen, op je knieën het opperwezen danken.

Dat was in vroeger tijden ook al zo, maar in de loop van de laatste kwart eeuw, schat ik, zijn al die vertoningen steeds verder geprofessionaliseerd. Het vertoon van extase is een teken van de tijd, op ieder gebied. Voetbal is de sport van deze tijd en van het grootste deel van de wereld. We dreigen Iran met uitsluiting van de wereldkampioenschappen als het verder werkt aan zijn atoombom. Daaruit blijkt al, hoe ver de mondiale voetballisering is gevorderd.

En binnen iets meer dan een maand zal blijken hoe het voetbal, gepaard aan geprofessionaliseerde extase die veelvoudig wordt versterkt door de mondiale multimedia, de planeet zal overweldigen. Let op mijn woorden. Voetbalvrije zones bestaan niet. Koop voor alle zekerheid een EHBO-kistje.