Kirsan in de ruimte

Hans Ree over de buitenaardse contacten van de president van de wereldschaakbond

In The New Yorker van 24 april stond een lang stuk van Michael Specter over Kalmukkië en zijn president Kirsan Iljoemzjinov waarin de vertrouwde onderwerpen voorbij kwamen; de armoede in het land, de schaakgekte, de onderdrukking van de media, de megalomanie van de president en de invloed van zijn Bulgaarse waarzegster Vanga.

Toch was er een pikant detail dat ik nog niet kende. Iljoemzjinov blijkt niet alleen prat te gaan op zijn contacten met wereldlijke en geestelijke leiders hier op aarde, maar ook op zijn goede band met buitenaardse wezens. Zo vertelde hij in 2001 aan journalisten dat hij kort daarvoor was rondgeleid in een buitenaards ruimteschip. Na hem een geel ruimtepak te hebben aangetrokken lieten de buitenaardse wezens hem alles zien, tot in het commandocentrum toe. Iljoemzjinov had zich erg op zijn gemak gevoeld.

Het is geen wonder dat hij als president van de wereldschaakbond moeite heeft om sponsors voor grote schaakevenementen te vinden. Stel je voor, de rare vragen die de leider van een groot concern zou moeten beantwoorden als hij zijn geld in het schaken steekt. Is hij soms ook in een UFO geweest? Of heeft hij advies van de Bulgaarse waarzegster gekregen?

De kandidatenmatches voor de volgende cyclus van het wereldkampioenschap zouden in oktober moeten plaatsvinden, maar nog steeds hebben zich geen sponsors gemeld. Het moet wel komen door de angst voor de wispelturigheid van de FIDE, waarbij je nooit weet of een aangekondigd evenement echt doorgaat, want het lijkt me onvoorstelbaar dat men in Noorwegen niet in staat zou zijn om de aantrekkelijke tweekamp tussen Magnus Carlsen en Levon Aronian te organiseren.

De tweekamp van vier partijen tussen Carlsen en Loek van Wely die van 28 april tot 1 mei in Schagen werd gespeeld, dankzij de DSB bank, werd aangekondigd als een kleine inleiding op de kandidatenmatch van Carlsen. In rating zijn Van Wely en hij bijna gelijk, maar in de eerste matchpartij bleek dat Carlsen nog heel wat kon leren. Bijna als in een simultaanséance zo makkelijk wist Van Wely hem van het bord te schuiven.

Het was duidelijk dat Carlsen nog zwaktes heeft, maar daarna liet hij zijn sterke punten zien. De tweede partij won hij even makkelijk als hij de dag daarvoor verslagen was en in de derde partij kon Van Wely zich gelukkig prijzen dat hij in een verloren eindspel met remise ontsnapte. De vierde partij was een kalme remise.

Bij de stand 2-2 werden er nog vier vluggertjes gespeeld. Van Wely is daar buitengewoon snel en gewiekst in, maar de snelheid van een hoogbegaafde vijftienjarige kon hij niet bijhouden. Carlsen won de vluggertjes met 3,5-0,5.

Carlsen - Van Wely, tweede matchpartij, normaal tempo

1. e4 c5 2. Pf3 e6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 a6 5. Pc3 Dc7 6. Ld3 Pf6

Zo speelde Van Wely laatst ook tegen Alexei Shirov, die toen mooi van hem won. In de vierde partij tegen Carlsen greep Van Wely terug op zijn vertrouwde Svesjnikov-variant.

7. 0-0 Lc5 8. Pb3 Le7 9. f4 d6

10. a4 Pc6 11. a5 Dit kan ook voortkomen uit de variant die begint met 1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Db6 en die door de Griek Efstratios Grivas zonder valse bescheidenheid de Grivas Siciliaan wordt genoemd. De subvarianten noemt hij naar figuren uit de Griekse mythologie en wat nu op het bord staat heet de Hermesvariant, naar de god van de handel en de dieven.

11...b5 Van deze zet, die de damevleugel licht verzwakt, is Grivas geen voorstander.

12. axb6 Dxb6+ 13. Kh1 0-0 14. De2 a5 15. Le3 Dc7 16. Pb5 Db8 17. c3 d5 Nu krijgt wit duidelijk voordeel. Beter was 17...a4 of 17...Ld7.

18. e5 Pe4 19. Lxe4 dxe4 20. Pc5 Lxc5 Misschien had hij beter meteen een pion kunnen geven met 20...Td8 21. Pxe4 La6, maar mooi zou het niet zijn.

21. Lxc5 La6 22. c4 Td8 23. Pd6 f5 Dit is de enige manier om zijn pion te redden, maar het middel is erger dan de kwaal.

24. exf6 Txd6 Na 24...gxf6 wint wit met 25. Dg4+ 25. Dxe4

Zwarts stukken staan zo ongelukkig dat hij geen goede verdediging meer heeft. Na 25...gxf6 wint wit met 26. Lxd6 Dxd6 27. Tfd1 en na 25...Lc8, om e6 te dekken, beslist 26. Lxd6 Dxd6 27. Tfd1 Dc7 28. b4 met winnend spel zowel op de damevleugel als de koningsvleugel.

25...Lb7 26. Lxd6 Dxd6 27. Tad1 Pd8 28. f7+ Het begin van een beslissende koningsaanval.

28...Kxf7 29. Dxh7 Dc6 30. Tf2 De4 31. f5 e5 32. Tfd2 Lc6 33. Dg6+ Ke7 34. Td7+ Zwart gaf op. Na 34...Lxd7 35. f6+ verliest hij de dame.

    • Hans Ree