Hoge leeftijd alleen is geen reden voor bloedarmoede

Voor ouderen moeten bij bloedarmoede dezelfde grenswaarden gelden als voor jongeren, vinden twee Nederlandse geriaters. Dat is nu meestal niet het geval. Veel artsen vinden lichte bloedarmoede bij ouderen normaal, omdat het zo vaak voorkomt.

An elderly German Adolf Weisskopf, 81, takes a stroll in Datteln, Germany in this April 16, 2006 file photo. Germans are living longer, having fewer children and, according to demographic experts, heading for economic decline and a pension crisis. To match feature Demographics-Germany. REUTERS/Kirsten Neumann/Files REUTERS

Als de hemoglobineconcentratie in het bloed daalt onder 8,1 mmol per liter bij mannen of 7,5 mmol/l bij vrouwen, dan is volgens de norm van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) sprake van anemie (bloedarmoede). Bij anemie is er een tekort aan hemoglobine (Hb), de stof in de rode bloedlichaampjes die zuurstof in de longen bindt en vervolgens via de bloedsomloop naar de weefsels brengt. Het uitgangspunt van de WHO-grenswaarden is dat minstens 95 procent van de bevolking daarboven zit, een gebruikelijke aanpak bij laboratoriumwaarden.

Bij ouderen leveren de WHO-grenswaarden problemen op, want 16% van de mannen tussen 75 en 85 jaar en 10% van de vrouwen van die leeftijd zit eronder. Bij bejaarden van 85 jaar en ouder is het nog erger: 26% bij mannen en 20% bij vrouwen. De neiging bestaat om dat normaal te vinden. De Groningse klinisch geriater dr. Gerbrand Izaks en de Leidse internist-geriater prof.dr. Rudi Westendorp verzetten zich tegen deze aanpak (Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde , 6 mei) , want ook bij de alleroudsten bestaat er volgens hen een duidelijk verband tussen de hemoglobineconcentratie en het risico om te overlijden. In de Leiden 85-plusstudie vonden zij een tweemaal zo hoge overlijdenskans bij bejaarden van 85 jaar en ouder die volgens de normen van de WHO bloedarmoede hadden. Dit verband bleef ook bestaan als ze ouderen met aandoeningen waarvan bekend is dat ze het hemoglobineconcentratie verlagen, zoals infectieziekten en kanker, niet meetelden.

Bij onderzoeken naar de oorzaken van anemie bij oude mensen wordt bij 4 op de 5 mensen een oorzaak gevonden. En die oorzaak is vaak behandelbaar. Dokters moeten daar dus naar zoeken, vinden Izaks en Westendorp. Bart Meijer van Putten

    • Bart Meijer van Putten