'Een Appel kocht je voor 1500 gulden'

De dood van Karel Appel, afgelopen woensdag, zal geen plotseling prijsstijging van zijn werk ontketenen. Dit denken galeriehouders die zijn werk verhandelen. Vrijdagochtend hebben ze niet even snel een paar duizend euro opgeteld bij de prijzen van hun Appels. 'Zo'n prijsontwikkeling is een kwestie van jaren', zegt Robbert van Ham van Jaski Art Gallery. 'Het gebeurde ook niet na de dood van Constant, vorig jaar. Vergis je niet: Appel is al veel waard. De afgelopen jaren zat zijn werk in de lift. Er was veel interesse uit Frankrijk en Italië. Uit de Verenigde Staten is de belangstelling constant, omdat hij er sinds 1954 een galerie had.'

'Zijn werk is schaars', zegt Nico Delaive van Gallery Delaive. Hij staat in de Rai, op de Art Amsterdam, met twee werken van Appel, een gouache en keramiek. 'Mijn meeste Appels heb ik onlangs op de Tefaf verkocht: die zijn goed terechtgekomen, bij liefhebbers. Begin dit jaar was Appel duur in Londen: 150 duizend pond voor een werk uit '56, 180 duizend pond voor een doek uit '59.'

Van Ham: 'Het duurst zijn de schilderijen uit de Cobra-periode, 1948-1951. Die doeken zijn er vanaf 80.000 euro en dat kan oplopen tot 600.000 euro. Voor grote doeken uit de jaren tachtig betaal je rond de 80.0000 euro. Appel heeft veel grafisch werk gemaakt: zeefdrukken, etsen en litho's. De prijs van dat werk begint rond de 15.000 en loopt op tot 100.000 à 120.000 euro.'

Delaive vind het lastiger bedragen te noemen. 'Formaat, kleuren, volheid, periode, materiaal: alles speelt een rol. Is het te groot, dan kan je het niet ophangen - dat is een nadeel. Appel is ooit begonnen met schilderen voor een pakje sigaretten en voor eten. Nu betaal je zo 300.000 euro voor een mooi doek. Het probleem van de markt is dat je mensen afsnijdt van kunst die het wel mooi vinden, maar het niet kunnen betalen.'

Appel heeft heel veel werk gemaakt: rond de tienduizend schilderijen. Van Ham: 'Dat lijkt veel, maar dat is het niet als je een internationale markt moet bedienen, zoals hij. Grafisch werk maakte hij veelal in oplages van 200 of 250 stuks. Hoeveel van dit soort bestaat, durf ik niet te schatten.'

Volgens Van Ham heeft de Parijse galerie Lelong nog voldoende werk uit de jaren tachtig op voorraad. Delaive: 'Dat is zijn handelaar. Die doeken zijn eigendom van Appel. In Nederland heeft Appel geen galerie. Ik moet hem eerst inkopen.'

Werk van Appel was vanaf begin jaren zestig te koop bij galerie Krikhaar. Eigenaar Herman Krikhaar: 'Dat was fantastisch. Ik verkocht Chagall, Picasso, Miró en Bacon, maar van niemand zoveel als van Appel.'

Delaive: 'Bij Herman kon je toen een Appel krijgen voor 1500 gulden. Maar ook Picasso's voor een ton die nu 10 miljoen waard zijn.'

Het eerste contact tussen Appel en Krikhaar ontstond bij toeval. 'Ik had een mooi pand tegenover het Rijksmuseum. Op een dag kwam er een man binnenlopen met een grote bonthoed op, die goedkeurend rondkeek. Hij zei: 'Hier wil ik wel exposeren.' Wie bent u dan, vroeg ik. 'Karel Appel'. Dan moesten we maar eens beginnen, zei ik. Dat was nog vechten, in de beginperiode, want hij was toen nog helemaal niet zo beroemd.'