Tzipi Livni moet Israëls grenzen `verkopen`

De nieuwe Israëlische regering - met veel bejaarden en weinig vrouwen - wil “voor de eeuwigheid“ de grenzen van Israël vastleggen. Een van de ministers is de ontvoerder van nazi-misdadiger Eichmann.

Premier Ehud Olmert (midden, zijn colbert schikkend) poseert met president Katzav (rechts naast hem) en zijn ministersploeg, gisteren, na de installatie van het kabinet. Foto AP Israeli Prime Minister Ehud Olmert, front center, straightens his jacket as he stands with new ministers including Vice Premier Shimon Peres, bottom right, and Israeli President Moshe Katsav, bottom second from right, during the official photo at the President's residency in Jerusalem, Thursday May 4, 2006. Incoming Prime Minister Ehud Olmert laid out his vision for Israel's future borders in a major policy speech to parliament on Thursday, saying that the nation needed to rid itself of isolated West Bank settlements but would maintain control over large settlement blocs forever.(AP Photo/Kevin Frayer) Associated Press

Leeftijdsdiscriminatie is in het Midden-Oosten een onbekend fenomeen. De nieuwe Israëlische regering, die de definitieve grenzen van de joodse meerderheidsstaat wil vaststellen, telt acht 65-plussers. Vrouwen daarentegen zijn met twee van de vijfentwintig ministers ondervertegenwoordigd, want vrouwen vormen in het land een meerderheid.

Zij moeten zich troosten met de gedachte dat Tzipi Livni, relatief jong met haar 47 jaar, de zeer actieve Israëlische diplomatie gaat leiden. Met haar bejaarde collega`s Shimon Peres (82) en Rafi Eitan (80) heeft zij gemeen dat haar familie nauw betrokken was bij de wording van Israël.

De vader van de eerste vrouwelijke minister van Buitenlandse Zaken van Israël was hoofd van de joodse ondergrondse organisatie Irgun ten tijde van het Britse Mandaat. Livni senior - volgens de Britten een terrorist - blies het Koning Davidhotel in Jeruzalem op.

Lang was Livni, die opgroeide in een Herut-familie, aanhangster van de Groot-Israël-gedachte, dat wil zeggen een Israël van de Middellandse Zee tot de Jordaan zonder Arabieren. Haar buitenlandse ervaring deed zij op bij de Mossad, waar zij in dienst trad in het jaar dat Israël een Iraakse nucleaire reactor in aanbouw verwoestte.

Maar nu moet de juriste, die in 1999 de politiek inging en door oud-premier Sharon werd gepromoveerd tot minister van Justitie, het plan om de oostelijke grenzen van Israël “voor de eeuwigheid“ (Olmert) vast te leggen gaan verkopen in de Verenigde Staten en de Europese Unie.

In de praktijk komt dat plan neer op de annexatie van de Jordaanvallei van de Dode Zee tot de Hoogten van Golan, de annexatie van Oost-Jeruzalem en de consolidatie van de grote nederzettingenblokken (Ariel, Maaleh Adumim en Gush Etzion) op de Westelijke Jordaanoever. Van de 244.000 kolonisten zullen er ongeveer zeventigduizend al dan niet gedwongen moeten verhuizen uit de kleinere nederzettingen en illegale buitenposten.

De scheidingsmuur zal, op nog enkele wijzigingen na, de grens gaan vormen en alle nederzettingen die aan de Israëlische kant liggen blijven ongemoeid.

Dit plan, zei Olmert gisteren, is “de levenslijn van het zionisme“. Het is een in Europa, maar ook in de Verenigde Staten omstreden boodschap, omdat er geen ruimte meer overblijft voor de oprichting van een levensvatbare Palestijnse staat en omdat de grenzen zonder onderhandelingen met de Palestijnen worden vastgesteld.

Volgens Livni is de Palestijnse president Abbas “irrelevant“ geworden na de vorming van een Hamasregering in de Palestijnse Autoriteit.

Livni kan in de regering een beroep doen op zeer ervaren collega-ministers. Shimon Peres, Nobelprijswinnaar, is op zijn 82ste weliswaar begonnen aan een nieuwe loopbaan op het nieuwe ministerie voor de Ontwikkeling van Galilea en de Negev, maar heeft na het besteden van de begrote drie miljard dollar vast nog tijd voor internationale diplomatie.

De nieuwe regering valt nog in een ander opzicht op. Generaals buiten dienst ontbreken in het team van Olmert, zelfs op het ministerie van Defensie, dat zal worden geleid door oud-sergeant Amir Peretz. Daarentegen zijn de inlichtingendiensten goed vertegenwoordigd. Avi Dichter, tot een jaar geleden hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst Shin Beth, is minister van Interne Veiligheid geworden. Livni werd al eerder door Sharon uit de Mossad gehaald.

Maar de beroemdste van de oud-Mossadagenten is Rafi Eitan, de nieuwe minister van Pensioenzaken. Klein, zeer vitaal, puissant rijk geworden in de Israëlisch-Cubaanse handel, richtte Eitan een paar maanden geleden een nieuwe partij op, begon een paar weken voor de verkiezingen campagne te voeren en won zeven zetels. “Niet voor mijzelf, maar voor al die honderdduizenden die moeten leven van een armzalig overheidspensioen“, legt hij daags voor zijn beëdiging uit in een kort gesprek.

Het vaak beschreven verhaal over hoe hij in 1960 de Duitse oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann uit Argentinië ontvoerde, mag hij in de kantine van de Knesset graag vertellen aan jonge, vooral vrouwelijke medewerkers, maar bezoekers waarschuwt hij geen artikel te schrijven met een toontje van “opa was vroeger spion“.

Over Eichmann: “Ik wist zeker dat we de juiste persoon hadden toen ik hem fouilleerde en op zijn buik een litteken van een blindedarmoperatie voelde. Ik zei in het Duits tegen hem dat hij moest zwijgen en Eichman antwoordde: `jawohl`. Typisch Duits.“ Eichmann werd twee jaar later na een proces in Ramle geëxecuteerd.

Op Eitans gezag spioneerde de joodse Amerikaan Jonathan Pollard in de Verenigde Staten, maar dat is nog steeds een te gevoelig onderwerp. Pollard zit in de Verenigde Staten een lange gevangenisstraf uit en de Amerikaanse autoriteiten hebben het bevel om Eitan te arresteren nooit ingetrokken.

Of hij zich gaat inspannen om Pollard vrij te krijgen, of, zoals onlangs bij geruchte werd gemeld in de Israëlische en Amerikaanse pers, te ruilen voor de vrijlating van de Palestijnse Fatah-leider Marwan Barghouti?

Eitan, intussen haastig lunchend, want al te laat voor een afspraak met Olmert: “Geen sprake van. Ik heb geen moment spijt dat ik Pollard heb gerekruteerd en als minister ga ik mij alleen maar bezighouden met sociale kwesties.“

    • Oscar Garschagen