Ramsj

Klaas A.D. Smelik (ed.): Etty .Gebonden. William B. Eerdmans Publishing 2002, 800 blz., van €35,00 voor €7,50 bij Scheltema in Amsterdam (020-5231411; www.scheltema.nl)

Dit dikke, gebonden boek bevat alle brieven en dagboekfragmenten van Etty Hillesum. Zij schreef ze tussen 1941 en 1943. Het boek bevat ook enkele brieven aan Etty en over haar. Aan het eind staan nog drie ‘Newly Found Letters’. Kortom, alles van Etty Hillesum bij elkaar – onverkort, met eindnoten en een korte inleiding door Klaas Smelik. Met enkele foto’s en tekeningen in zwart-wit.

Guido Knopp: Hitlers moordenaars. Vertaald uit het Duits door Margreet de Boer. Paperback. Manteau 2004, 312 blz., van €

18,95 voor €7,50 bij Donner in Rotterdam (010- 217.5274) en Scheltema, AmsterdamKnopp is een succesvolle documentairemaker. In dit boek werpt hij, op basis van niet eerder gebruikt bronnenmateriaal, nieuw licht op de SS - de meest gevreesde afdeling van het Nazi-leger. Hij schrijft onder meer over de strijd tussen de SS en de SA, over Himmler en Heydrich en over Odessa, de geheimzinnige organisatie die SS’ers na de oorlog hielp ontsnappen. Een oudere, maar zeer degelijke en uitgebreide studie over de SS, voor het eerst verschenen in 1966, is The Order of the Death’s Head van Heinz Höhne. Dit boek is bij Donner afgeprijsd van €18,80 tot €7,95.

Mark Roseman: De villa, het meer, de conferentie .Paperback. Balans 2002, 187 blz., van €16,55 voor €4,50 bij alle filialen van De Slegte (www.deslegte.com)

Historische reconstructie van de beruchte conferentie die op 20 januari 1942 in het plaatsje Wannsee bij Berlijn werd gehouden. Hier maakten nazi-kopstukken definitieve afspraken over de ‘Endlösung der Judenfrage’. Men besprak onder meer de geplande aantallen (11 miljoen), de categorieën waarvoor uitzonderingen zouden gelden, de meest geschikte methodes om een zo groot mogelijk aantal joden te vermoorden en de gebieden die het eerst zouden worden ‘gezuiverd’. Met eindnoten, een register en een vertaling van het ‘protocol’.

Kees Ribbens: Zullen wij nog terugkeeren? Paperback. Uitgeverij Bekking 2002, 176 blz., van €17,90 voor €4,99 bij alle filialen van De Slegte (www.deslegte.com)

Kleine, maar dergelijke studie over de jodenvervolging in Amersfoort. Aan het begin van de Duitse bezetting woonden er 731 joden in Amersfoort; 353 van hen overleefden de oorlog niet. In zeven hoofdstukken beschrijft Ribbens het joodse leven in Amersfoort van voor, tijdens en na WOII. Met zwart-witfoto’s, eindnoten en een lijst met namen van alle vermoorde joden uit Amersfoort.

Jan Oegema: Een vreemd geluk. Paperback, Balans 2003, 376 blz., van €22,50 voor €6,99 bij alle filialen van De Slegte (www.deslegte.com)

De eerbied voor en schuld tegenover de joden die in de WOII zijn omgekomen, hebben in de loop der jaren geleid tot een nieuwe publieke religie, aldus Jan Oegema, die deze religie in dit knappe en provocerende boek beschrijft en analyseert. Oegema schrijft onder meer over de betekenis van ‘heiligen’ als Anne Frank, Etty Hillesum, Abel Herzberg en Titus Brandsma. In deze krant matig ontvangen: ‘De worsteling van de auteur met zijn eigen religiositeit is het eigenlijke onderwerp’, concludeerde Bas Blokker.

Paul Steinberg (vertaald uit het Frans door Marieke van Laake): De bokswedstrijd. Paperback. Wereldbibliotheek 2001, 176 blz., van €15,50 voor €5,90 bij Steven Sterk in Utrecht (030-234.0580)

In 1943 werd de 16-jarige Paul Steinberg in Parijs gearresteerd en naar Auschwitz gedeporteerd. Daar werkte hij in een nabijgelegen scheikundig laboratorium, samen met onder anderen Primo Levi. Levi typeerde Steinberg later als de ultieme overlever, die gevangene die zich aan het leven vastklampt ten koste van zijn eigen menselijkheid. Pas vijftig jaar na de oorlog was Steinberg zelf in staat om over zijn verblijf in het kamp te schrijven. Met een kort voorwoord door Jorge Semprun.

Joh. Teunissen: Mijn belevenissen in Duitse concentratiekampen. Paperback, Kok 2002, 154 blz., van €14,95 voor €4,50 bij alle filialen van De Slegte (www.deslegte.com)

Johannes Teunissen was in Maassluis lid van de zogenoemde Geuzengroep. In 1941 werd hij opgepakt door de Duitsers. Na een tijd gevangen te hebben gezeten in Scheveningen, verbleef hij vier jaar lang in diverse concentratiekampen: Buchenwald, Gross-Rosen en tenslotte in Dachau. Teunissen stierf in 1968 maar in 2002 gaf zijn dochter dit manuscript uit, waarin de verzetsstrijder in een eenvoudige, ‘filmische’ stijl zijn ontberingen beschrijft.

Isaac Stern (uit het Engels vertaald door Wiebe Buddingh’): Mijn eerste 79 jaar. Paperback, BZZTôH, 414 blz., van €18,00 voor €5,99 Bij Scheltema in Amsterdam (020-5231411; www.scheltema.nl)

Autobiografie van de bekende violist Isaac Stern. Al op jonge leeftijd werd Stern, die in Rusland werd geboren, als een buitengewoon talent beschouwd. Stern noemt zichzelf een ‘niet-praktiserende jood, maar een fervent zionist’. In 1973 richtte hij in Jeruzalem een muziekcentrum op. Stern schreef dit boek samen met Chaim Potok. Vanzelfsprekend schrijft hij veel over muziek, maar ook zijn persoonlijk leven komt uitgebreid aan bod.Ewoud SandersVertaald uit het Duits door Margreet de Boer. Paperback. Manteau 2004, 312 blz., van €18,95 voor €7,50 bij Donner in Rotterdam (010- 217.5274) en Scheltema, Amsterdam