Een multimediale missionaris

De Nederlandse Wereldomroep bereikt wekelijks 50 miljoen mensen. Met behulp van nieuwe media worden dat er nog meer.

Scène uit de Indonesische opvoering van het hoorspel De randen van de Nachtwacht. Er zijn inmiddels opvoeringen in vijf talen geweest. (Foto Wereldomroep) Wereldomroep

Op de camping met de wereldontvanger aan het oor Radio Tour de France luisteren - zo kennen de meeste mensen Radio Nederland Wereldomroep. Maar de Wereldomroep biedt meer dan alleen sport, nieuws en berichten van de ANWB alarmcentrale voor vakantievierders. Via duizenden partnerstations over de hele wereld luisteren er per week ongeveer 50 miljoen mensen naar programma's in het Nederlands, Engels, Spaans, Indonesisch, Portugees, Frans, Papiaments en Sarnami. Woensdag bouwde de omroep zijn activiteiten verder uit met de officiële lancering van een Arabischtalige website.

De afgelopen jaren heeft hij 20 procent moeten bezuinigen, zegt algemeen directeur Jan Hoek. Dat deed pijn, maar heeft het ontplooien van nieuwe initiatieven niet in de weg gestaan. “We hebben hier geen last van de stroperige bestuursstructuur zoals die bij de landelijke publieke omroepen bestaat. Als we iets moois bedenken, kunnen we er onmiddellijk mee aan de slag.“

Hoofdredacteur Joop Daalmeijer, eerder onder andere netcoördinator van Nederland 1 en 2, bevestigt dat. Hij is net terug uit Rome, waar een Italiaanse versie van het hoorspel De randen van de Nachtwacht live werd opgevoerd. In januari kwam de chef van de Latijns-Amerikaanse redactie met het idee om een hoorspel te maken in het kader van het Rembrandtjaar. In april lagen er dvd's met versies in het Nederlands, Engels, Spaans en Indonesisch. Daalmeijer: “Verder wordt het digitaal onder al onze partnerstations verspreid, zodat er wereldwijd miljoenen mensen naar kunnen luisteren.“

Met de Arabische website hoopt de Wereldomroep een ander publiek te bereiken. In de jaren negentig van de vorige eeuw werden de radio-uitzendingen in het Arabisch beëindigd, maar de gebeurtenissen van 11 september 2001 en erna maakten dat die beslissing opnieuw bekeken moest worden.

Een nieuw radioprogramma kwam er niet, wel een speciale website. Daalmeijer: “De Wereldomroep wil onafhankelijk nieuws brengen voor de inwoners van het Midden-Oosten. We hebben voor de redactie van de site gezocht naar native speakers, en het viel niet mee om mensen uit die regio te vinden die niet politiek bevooroordeeld waren. Uiteindelijk is het gelukt, vooral dankzij de inspanningen van Bertus Hendriks, onze Midden-Oostenspecialist. We hebben nu een redactie in Kairo, waar vooral vertaald wordt, en een redactie in Nederland, die geleid wordt door een eindredacteur uit Soedan.“

De Wereldomroep is wat luistercijfers betreft in Zuid-Amerika groter dan de BBC World Service en de Voice of America. Dat komt, zeggen Hoek en Daalmeijer, omdat de zender de reputatie heeft betrouwbaar en onafhankelijk te zijn. De Britse en Amerikaanse zenders worden soms gezien als een verlengstuk van hun regering. Met de nieuwe Arabische site hoopt de Wereldomroep ook in het Midden-Oosten een stevige positie te verwerven.

Het mondiaal bevorderen van een vrije, pluriforme pers is een van de kerntaken van de Wereldomroep. Het lijkt erop dat het kleine Nederland zich hiermee een wel heel fiere rol aanmeet, maar dat deert de directeur en hoofdredacteur niet. In koor: “Natuurlijk heeft dat iets van de Nederlandse zendeling of missionaris die in den vreemde de goede boodschap komt verspreiden.“ Maar dat is in dit geval niet iets om je voor te schamen, vindt Hoek. “Nederland is het enige land ter wereld dat nog 0,8 procent van het bruto nationaal product uitgeeft aan ontwikkelingssamenwerking. Een gedeelte van die samenwerking nemen wij voor onze rekening.“ Daalmeijer: “En dat gebeurt niet meer, zoals in mijn tijd bij de VARA, met het opgeheven vingertje.“

Naast de onderverdeling in taalgebieden, richt de Wereldomroep zich de laatste tijd in zijn Nederlandse programma's steeds meer op specifieke doelgroepen, het zogenoemde narrowcasting. Een nieuw programma speciaal voor Nederlandse truckers is een succes. Van de ongeveer 300.000 vrachtwagenbestuurders luisteren er elke keer zo'n 50.000 naar de uitzending. Hoek: “Ook voor Nederlandse expats is er een speciale website, net als voor hun kinderen.“

Truckers en expats dragen bij aan hun eigen programma en website door te mailen of sms'en. Die multimediale interactiviteit wordt in de toekomst verder uitgebouwd, hoopt Daalmeijer, die onlangs weer eens ontdekte hoe ver het geluid van de Wereldomroep doordringt. “Ik kreeg een telefoontje van iemand van het Concertgebouworkest. Zij hadden de laatste dagen veel mail ontvangen uit ik geloof Dallas, terwijl ze daar nog nooit geweest waren. Wat bleek? Ons programma Live at the Concertgebouw was daar door een lokaal station uitgezonden. Dus wie weet speelt het orkest op zijn volgende tour door de VS nu ook in Texas.“