De Nees

Na zijn sympathieke optreden in De Wereld draait door duw ik de videoband nog maar eens in de recorder. De beelden zijn dertig jaar oud maar nog altijd actueel. Op denees.nl, de website waarmee Johan Neeskens geld inzamelt voor gehandicapten, komen de beelden niet voor. Toch zijn het beelden van historisch belang.

De band start en daar loopt `De Nees` in de regen van Zagreb. Meteen schuif ik naar voren. Neeskens, middenvelder van Ajax, Barcelona en het Nederlands elftal, cipier van Cruijff, was een held. Zoveel energie in een oranje shirt heb ik nooit meer gezien. Zo`n combinatie van volharding, dynamiek en loopvermogen, van geestelijke en lichamelijke hardheid evenmin. Zijn lange haar kleeft aan zijn wangen en bakkenbaarden: icoon van de seventies.

De linksbuiten van Tsjechoslowakije, Zdenek Nehoda, ontvangt een dieptepassje halverwege de helft van Oranje. Neeskens kromt zijn rug: oppassen nu. Nehoda is de Nederlanders deze avond meestal de baas, en dat komt slecht uit. Nederland wil de Tsjechen even opzij schuiven teneinde drie dagen later West-Duitsland de rekening te presenteren voor de verloren WK-finale van 1974. Nu, twee jaar later, zou een finale Nederland-Duitsland bij het mondiaal bekeken Europees kampioenschap een geëigend podium zijn. Maar de Tsjechen werken niet mee; Cruijff en zijn mannen raken geïrriteerd.

Bij de rechter zijlijn controleert Nehoda de gladde bal met vernuft. Gelukkig weet Neeskens met zulke situaties wel raad. Hij glijdt van achteren naar de benen van Nehoda, in een poging bal én man te raken. De handeling komt in deze chagrijnige wedstrijd goed tot z`n recht. Een Tsjech (Jaroslav Pollak) heeft al rood gezien, Wim van Hanegem zal er met succes naar solliciteren.

Nehoda valt achterover na de charge van Neeskens. Toch houdt hij de bal knap bij zich, staat op en rent verder. Ruud Krol dringt hem naar de zijlijn, maar dat vindt Neeskens niet afdoende. Hij haalt het duo in. Onze held staat oog in oog met de man, die hem technisch gezien de baas is. Zijn schietbeen gaat naar achteren en zwiept met volle kracht vooruit. De bal ligt stil voor Nehoda`s linkervoet. Neeskens katapulteert zijn schoen naar Nehoda`s rechterknie. De rechterknie is een kwetsbaar onderdeel van het standbeen. Een trap tegen het standbeen maximaliseert de kans op blijvende invaliditeit.

Neeskens krijgt - uiteraard - rood. Nehoda hoeft - verrassend - niet naar het ziekenhuis en kopt Tsjechië in de verlenging naar 2-1. Het wordt ook nog 3-1. Geen finale voor Nederland, geen revanche op de Duitsers.

Dus die goeie ouwe Nees wil de gehandicapten helpen. Fijne keuze, zegt mijn videorecorder. Rekening houdend met wat hij anderen in zijn loopbaan heeft aangedaan kun je alleen maar zeggen: hij is een man met een geweten.