“Als puber ben je nooit echt vrij'

Op College De Meer in Amsterdam leerden tweedeklassers vorige week dat de vrijheid die we vandaag vieren niet alleen te maken heeft met oorlog ver weg of van vroeger.

Leerlingen van College De Meer foto Roger Cremers Nederland, Amsterdam, 28-04-2006 Leerlingen van het College de Meer in de Watergraafsmeer doen een kwis over 4 en 5 mei. PHOTO AND COPYRIGHT ROGER CREMERS Cremers, Roger

Tijdens de Scholentour van het Comité 4 en 5 mei ging het ook over vrijheid in je eígen leven. Want hoe vrij voel jij je eigenlijk?

Sousan (16) voelt zich soms onvrij op straat. “Als ik alleen loop en ik zie een groep jongens, ben ik bang dat ze me iets doen.“ Leyanis (15) herkent het, Ferit (16) niet. “Ik voel me vrij, ondanks dat mensen mij soms kutallochtoon noemen“, zegt hij. Ze komen net uit de tent met houten tribunes die voor hun school staat, en hebben meegedaan aan de quiz van quizmaster Jasper, over de Tweede Wereldoorlog, oorlogen van nu én: je eigen vrijheid.

En eigen vrijheid kwam voordat de quiz begonnen was al ter sprake. Jasper - bontjas en bling-bling - was streng. Want de Scholentour gaat dan wel over vrijheid, maar vrijheid betekent niet dat alles mag. “Mag je hier roken?“ Nee, de sigaret van een jongen moest weg. De capuchon van zijn buurman ook, net als de i-pod-oordopjes van een meisje een rij verderop.

Achter Jasper stonden twee ladekastjes en voor hem lag een enorme schuimrubberen dobbelsteen. De groep was opgedeeld in twee teams, die om de beurt met de dobbelsteen gooiden. Jasper opende het bijbehorende laatje, en het voorwerp dat daarin zat leverde een vraag, opdracht of videofragment op. De vraag bij een legergroene veldfles was: “Hoeveel kinderen zijn er de afgelopen tijd in oorlogen gestorven?“ Twee miljoen, dat is meer dan het team dacht.

Er zijn blijkbaar ontzettend veel kinderen in de wereld die onvrij zijn. Wij hebben geen oorlog, maar kunnen ons net zo goed onvrij voelen, ontdekte de klas bij de volgende worp. Jasper laat een tv-fragment zien, van mensen op straat die antwoord geven op de vraag wat ze doen als de ingang van een winkel versperd wordt door een groep jongeren. Loop je om of ga je er langs? De vier stoerste jongen van de klas moesten het naspelen. Ze speelden de groep die voor de Xenos staat. De twee meisjes die deden alsof ze er langs wilden, lieten zich niet afschrikken door de jongens. “Je beperkt de ander in zijn vrijheid als je hem er niet langs laat“, zei Jasper na het applaus.

Later, in de pauze op school, vertelt Mariah (14): “Ik hoor zelf bij een groep die voor de Xenos staat. Wij schuiven op als er iemand langs wil.“ Mariah voelt zich op straat vrij. Thuis niet. “Als puber ben je nooit echt vrij. Ik wil los maar mag niet veel van mijn ouders, ik zit thuis in een kooitje.“

    • Lotte de Wit