50 miljoen luisteraars

De Wereldomroep bereikt wekelijks 50 miljoen mensen.

Digitale initiatieven zorgen voor verdere groei.

In Indonesië is het Wereldomroep-hoorspel over Rembrandt op het toneel gespeeld. Foto Wereldomroep Wereldomroep

Op de camping met de wereldontvanger aan het oor Radio Tour de France luisteren - zo kennen de meeste mensen Radio Nederland Wereldomroep. Maar de Wereldomroep biedt meer dan alleen sport, nieuws en berichten van de ANWB alarmcentrale voor vakantievierders. Via duizenden partnerstations over de hele wereld luisteren per week 50 miljoen mensen naar programma's in het Nederlands, Engels, Spaans, Indonesisch, Portugees, Frans, Papiaments en Sarnami. Woensdag kwam daar een nieuwe Arabischtalige website bij.

De afgelopen jaren heeft hij 20 procent moeten bezuinigen, zegt algemeen directeur Jan Hoek. Dat deed pijn, maar heeft het ontplooien van nieuwe initiatieven niet in de weg gestaan. 'We hebben hier niet de stroperige structuur van de landelijke publieke omroepen. Als we iets moois bedenken, kunnen we er onmiddellijk mee aan de slag.'

Hoofdredacteur Joop Daalmeijer, oud-netcoördinator van Nederland 1 en 2, bevestigt dat. Hij is net terug uit Rome waar een Italiaanse versie van het hoorspel De randen van de Nachtwacht live werd opgevoerd. In januari kwam de chef van de Latijns-Amerikaanse redactie met het idee om een hoorspel te maken in het kader van het Rembrandtjaar. In april lagen er dvd's met versies in het Nederlands, Engels, Spaans en Indonesisch. Daalmeijer: 'Verder wordt het digitaal onder al onze partnerstations verspreid, zodat er wereldwijd miljoenen mensen naar kunnen luisteren.'

Met de Arabische website hoopt de Wereldomroep een ander publiek te bereiken. In de jaren '90 van de vorige eeuw werden de radio-uitzendingen in het Arabisch beëindigd, maar de gebeurtenissen van 11 september 2001 en erna maakten dat die beslissing opnieuw bekeken moest worden.

Een nieuw radioprogramma kwam er niet, wel een website. Daalmeijer: 'De Wereldomroep wil onafhankelijk nieuws brengen voor de inwoners van het Midden-Oosten. Voor de redactie zochten we native speakers, en het viel niet mee om mensen uit die regio te vinden die niet politiek bevooroordeeld waren. Uiteindelijk is het gelukt, vooral dankzij Bertus Hendriks, onze Midden-Oostenspecialist. De redactie in Nederland wordt geleid door een eindredacteur uit Soedan.'

De Wereldomroep is wat luistercijfers betreft in Zuid-Amerika groter dan de BBC World Service en de Voice of America. Dat komt, zeggen Hoek en Daalmeijer, omdat de zender de reputatie heeft betrouwbaar en onafhankelijk te zijn. De Britse en Amerikaanse zenders worden soms gezien als een verlengstuk van hun regering. Met de nieuwe Arabische site hoopt de Wereldomroep ook in het Midden-Oosten zo'n positie te verwerven.

Het mondiaal bevorderen van een vrije, pluriforme pers is een van de kerntaken van de Wereldomroep. Het lijkt erop dat het kleine Nederland zich hiermee een wel heel fiere rol aanmeet, maar dat deert de directeur en hoofdredacteur niet. In koor: 'Natuurlijk heeft dat iets van de Nederlandse zendeling of missionaris die in den vreemde de goede boodschap komt verspreiden.' Maar dat is in dit geval niet iets om je voor te schamen, vindt Hoek. 'Nederland is het enige land ter wereld dat nog 0,8 procent van het bruto nationaal product uitgeeft aan ontwikkelingssamenwerking. Een gedeelte van die samenwerking nemen wij voor onze rekening.' Daalmeijer: 'En dat gebeurt niet meer, zoals in mijn tijd bij de Vara, met het opgeheven vingertje.'

Behalve een onderverdeling in taalgebieden, richt de Wereldomroep zich in zijn Nederlandse programma's op specifieke doelgroepen, het zogenoemde narrowcasting. Een nieuw programma speciaal voor Nederlandse truckers is een succes. Van de ongeveer 300.000 vrachtwagenbestuurders luisteren er elke keer zo'n 50.000 naar de uitzending.

Truckers en Nederlandse expats dragen bij aan hun eigen programma en site door te mailen of sms'en. Die multimediale interactiviteit wordt verder uitgebouwd, hoopt Daalmeijer, die onlangs weer eens ontdekte hoe ver het geluid van de Wereldomroep doordringt. 'Het Concertgebouworkest kreeg laatst veel mail uit Dallas, terwijl ze daar nog nooit geweest waren. Wat bleek? Ons programma Live at the Concertgebouw was door een lokaal station uitgezonden. Wie weet speelt het orkest op zijn volgende tour ook in Texas.'

    • Bart Funnekotter