Samen met Beatrix, of toch bij Hannie Schaft?

Vanavond om acht uur herdenkt Nederland zijn oorlogsslachtoffers.

Kies voor de herdenking die bij je past. Hou je meer van vips of juist van contemplatie?

Het graf van Hannie Schaft op de Eerebegraafplaats bij Overveen Foto Dijkstra 2e Wereldoorlog begraafplaats in de duinen bij Overveen. Verzetsstrijdster Hannie Schaft. Dijkstra b.v.

Een drumfanfare begeleidde de stoet die vorig jaar op vier mei, rond half acht, door de straten van Haarlem liep. Vanaf het stadhuis op de Grote Markt ging het naar het monument voor de oorlogsslachtoffers. Gealarmeerd door het tromgeroffel kwamen steeds meer mensen uit de huizen langs de route. Een paar honderd man, burgemeester Pop voorop, verzamelde zich bij het monument in de Haarlemmer Hout.

Het is een vreemd soort saamhorigheid die je voelt als je de jaarlijkse “herdenking der gevallenen' bijwoont. Een gemêleerd gezelschap staat bijeen. De oudsten hebben de Tweede Wereldoorlog nog bewust meegemaakt, de jongeren hebben hem ingepeperd gekregen op de lagere school. Dit nooit meer.

Als je hebt besloten de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog (en alle slachtoffers die sindsdien voor Nederland zijn gevallen) te herdenken, is de de vraag nog: hoe? De bijeenkomst in Haarlem is copy-paste voor de vele herdenkingen in de Nederlandse gemeenten. De burgemeester houdt een (vaag op de actualiteit gebaseerd) praatje, de lagereschooljeugd legt kransen. Misschien wil je de herdenking dit jaar anders invullen:

Bij de vips

Bij het Nationaal Monument (www.nationaalmonument.nl) komen jaarlijks duizenden mensen samen. Voor een deel omdat ze in de buurt wonen of werken, maar natuurlijk ook omdat koningin Beatrix er aanwezig is. Vaak houdt een bekende Nederlander (denk aan Trijntje Oosterhuis) een toespraak. De stille tocht naar de Dam begint al om tien over zes op het Museumplein. Het Nationaal Monument bestaat dit jaar vijftig jaar.

Of juist zonder gedoe

Op de Waalsdorpervlakte bij Scheveningen (www.waalsdorpervlakte.nl) is na de Tweede Wereldoorlog spontaan een herdenking ontstaan. Er worden geen toespraken gehouden en alle aanwezigen zijn er, in tegenstelling tot de herdenking op de Dam in Amsterdam, op persoonlijke titel. Voor als je niet afgeleid wil worden door mensen die apies kijken.

Bij verzetshelden in de duinen

De Eerebegraafplaats bij Overveen (www.eerebegraafplaats.nl) is misschien wel de “mooiste' plek om de doden te herdenken. Hier liggen 373 verzetsstrijders die zijn gefusilleerd in de duinen en die daar in 1945 zijn teruggevonden. Hannie Schaft, “het meisje met het rode haar', werd maar een paar honderd meter van haar latere graf teruggevonden.

Hoe de doden herdacht worden in je eigen gemeente (van Ablasserdam tot Zwaag) staat op www.herdenkenenvieren.nl (klik op “lokale activiteiten').