Meer proportie

Het is 'licht hysterisch' om scholieren 4 mei zo in te wrijven, vindt Jan Blokker. Er is zoveel meer geschiedenis om te leren.

Emiel en Tim, 15 jaar, De Triade: Tim: ,,Ik ben meestal wel twee minuten stil. Of eigenlijk altijd. Ik denk aan de soldaten die gevochten hebben voor onze vrijheid. De Engelsen. De Amerikanen." Hij stoot Emiel aan en vraagt: ,, Wie deden er nou nog meer mee?" Emiel: ,,De Russen." Tim: ,,Nee man. De Russen waren van Stalin. Die had er niks mee te maken." Emiel: ,,Ik ben altijd stil op 4 mei. De familie van mijn opa was joods. Allemaal vergast. Maar we gaan nooit op zo'n pleintje staan of zo." Tim: ,,Pleintje?" Emiel: ,,Het monument." Foto Maurice Boyer Leerling van De Triade in Edam Foto NRC H'Blad, Maurice Boyer 060424 Boyer, Maurice

Jan Blokker, journalist, vindt dat Nederlanders 'merkwaardig weinig' belangstelling voor hun verleden hebben, zeker sinds de lagere school 'basisschool' heet en de leerkrachten scholieren geen vaderlandse geschiedenis meer laten leren, 'en al helemaal geen jaartallen'. Hij schreef een reisgids over de Tachtigjarige Oorlog, de vrijheidsstrijd die Nederland gevormd heeft, en over wat daar nog van te vinden is in plaatsen als Den Briel en Heiligerlee. Bijna niets.

Jan Blokker vindt het 'licht hysterisch' om scholieren, en speciaal islamitische scholieren, naast 4 maal 4 is 16, 4 mei zo in te wrijven. 'Want waarom dat dan wel? Waarom niet meer in proportie met andere feiten? Het is hun oorlog niet geweest.' Waarom gebeurt het dan? 'Het zal wel komen door dat gedoe in De Baarsjes, met die paar kinderen die de bloemenkransen vertrapten. En dat er een paar hiephoi riepen op 11 september en de vlag uithingen met die bommen in Madrid en Londen. Maar die Feldwebel-manieren om ze bij te brengen dat de Tweede Wereldoorlog voor de oudere Nederlanders een litteken is, en dat het pijn doet als je daarover wrijft - die roepen bij mij een lichte afkeer op.'

Natuurlijk, zegt hij, zien islamitische leerlingen de joden niet als slachtoffers van de holocaust, maar als de vijanden die hun Palestijnse broeders de dood injagen. 'Dat is wel hun oorlog.' Het antwoord daarop is: kennis bijbrengen.

En normaal doen over 4 mei. 'We deden het toch allang niet meer, dat we kinderen plechtig in de houding lieten staan, op school en 's avonds om acht uur nog een keer. Dat was iets uit de tijd dat leerkrachten zelf nog zo'n beetje in het verzet hadden gezeten of een oom hadden verloren. Het heeft iets heel onhistorisch om nu nog één datum er zo uit te lichten.'

En áls er dan herdacht wordt op 4 mei, vindt Jan Blokker, doe het dan voor de doden uit de Tweede Wereldoorlog. En niet voor de doden uit de oorlogen in Vietnam en Rwanda en Joegoslavië en weet hij welke nog meer. 'Alsof wat hier is gebeurd niets voorstelt vergeleken met de honger in Afrika en de verschrikkingen op de Balkan. Ik bespeur bij Nederlanders een sterke neiging om het leed van WOII kleiner te maken. 'Wij mogen niet mopperen en we moeten niet zeuren'.' Dat vindt Jan Blokker ook onhistorisch.

    • Jannetje Koelewijn