Keizersnede? Baby niet te snel wassen!

Bij een vaginale geboorte krijgen baby's bacteriën van hun moeder binnen.

Dat helpt bij het regelen van de afweer. Keizersnede-kinderen lopen dat mis.

Foto Sake Elzinga Nederland - Assen - 01-02-2003. Geboorte van Isabella Melvina Elzinga. Foto : Sake Elzinga Elzinga, Sake

Kinderen die via een keizersnede worden geboren moeten de eerste levensuren niet al te hygiënisch worden behandeld. Anders verloopt een levenslange aanpassing aan darmbacteriën niet zoals het hoort. Baby's krijgen tijdens een vaginale geboorte altijd wat darmbacteriën van hun moeder binnen. Duitse onderzoekers ontdekten bij experimenten met muizen hoe door die tijdens de geboorte ingeslikte viezigheid de darmen van de pasgeborene zich binnen een paar uur aanpassen aan de aanwezigheid van darmbacteriën. Die aanpassing hoort wat de onderzoekers betreft bij het geboorteproces, blijft levenslang in stand, maar gebeurt alleen in aanwezigheid van wat resten van darmbacteriën.

In het laatste nummer van het Journal of Experimental Medicine beschrijven Michael Lotz en zijn collega's van de universiteit van Freiburg hoe ze met genetisch gemanipuleerde muizen, waarin de aanmaak van bepaalde eiwitten was geblokkeerd, precies vaststelden hoe de lichaamscellen die de binnenzijde van de darm bekleden (darmepitheelcellen) leren om geen afweerreactie tegen darmbacteriën op te roepen.

De onderzoekers maken aannemelijk dat wat voor muizen geldt, ook voor mensen en andere zoogdieren waar is. Bij veel te vroeg geboren baby's kan bijvoorbeeld een ernstige darminfectie ontstaan, waarschijnlijk doordat het nu ontdekte mechanisme nog niet werkt. Bij muisjes die de onderzoekers met een keizersnede ter wereld hielpen, en die in een steriele omgeving werden gehouden, kwam de aanpassing aan de darmflora niet goed tot stand.

Elk zoogdier huisvest miljoenen of miljarden bacteriën in zijn darmen. De mens draagt bijvoorbeeld meer bacteriën mee dan hij lichaamscellen heeft. De bacteriën zijn flink kleiner dan lichaamscellen, zodat de darmbacteriën hoogstens een paar ons aan het lichaamsgewicht bijdragen. De darmbacteriën maken een aantal voedselbestanddelen vrij die de mens anders slecht opneemt.

Een lichaamscel die in contact komt met een lichaamsvreemde cel, zendt een alarm uit, zodat het afweersysteem actief wordt. Maar lichaamscellen die, zoals darmepitheelcellen, in nauw contact met bacteriën leven, moeten niet voortdurend het afweersysteem alarmeren. Het afzien van die afweerreactie ligt niet erfelijk vast: de darmcellen van ongeboren muizenfoetussen slaan wél alarm, maar darmcellen van volwassen dieren niet.