Boekarest lijdt al aan aanval van eurokoorts

Roemenië is in de ban van Europa. In een park in Boekarest komen bronzen beelden van de grondleggers van de Unie, onder wie Johan Willem Beyen en Sicco Mansholt.

Beeldhouwer Stoicescu met het beeld van Beyen. Foto Tijn Sadée Sadée, Tijn

Het telefoontje uit Boekarest bracht een aangename verrassing. Nog nooit was de Nederlander Reinier Beyen met zoveel respect toegesproken. Of hij niet toevallig de kleinzoon was van Johan Willem Beyen? 'De gróte Beyen', hadden de Roemenen aan de andere kant van de lijn er nog aan toegevoegd.

Zo begon voor de familie Beyen het Roemeense avontuur dat op 9 mei aanstaande uitmondt in een bezoek aan Boekarest waar ze door de Roemeense president een dag lang in het zonnetje wordt gezet. Op die dag, de Dag van Europa, worden in het Herastrau-park in de Roemeense hoofdstad de beelden onthuld van de 'Twaalf grondleggers van de Europese Unie'.

'Daar wordt mijn opa ook toe gerekend', zegt Reinier Beyen. Of hij op stel en sprong een foto van opa Wim naar Boekarest kon sturen, luidde het verzoek van de Roemenen. Er zat haast achter. Beyen: 'Die arme beeldhouwer. De man moet in een paar weken tijd twaalf koppen in brons gieten!' Het beeld van mede-grondlegger Sicco Mansholt is al klaar.

Ze zijn in de minderheid, de sceptici in Roemenië die hun twijfels uitspreken over de kans op toetreding van het 22 miljoen inwoners tellende Balkanland tot de EU in januari 2007. De EU maakt op 16 mei in een rapportage de balans op, en de voortekenen zijn allerminst gunstig. De aanhoudende corruptie en vertraging bij de juridische hervormingen baren de Unie zorgen. Uitstel van toetreding met een jaar dreigt. Maar in Boekarest wappert inmiddels overal de blauwe Europa-vlag. 'Het Europaplein', heet een nieuw kantorencomplex aan de rand van de stad. Volgens peilingen is tachtig procent van de Roemenen vóór toetreding. En volgens premier Calin Tariceanu, vorige week nog op charme-offensief in Nederland, is zelfs de grootste hindernis genomen. 'Corruptie is géén groot probleem meer in ons land', zegt hij.

Een enkeling drijft de spot met de Europa-koorts. Cartoonist Mihai Stanescu verkoopt in zijn galerie T-shirts met daarop de Europese cirkel van gouden sterren. Ver buiten die cirkel staat een droevig mannetje met een tekstwolk: 'Hier staan wij.'

De corruptie heeft haar wortels in de eeuwen waarin Roemenië werd overheerst door de Turken, zegt rechtenstudent Viviana. Prijzen lagen niet vast, maar waren onderwerp van onderhandelingen. 'En wie een hoge positie ambieerde, moest betalen. Om het geld terug te verdienen, vroeg je de mensen onder je om jou te betalen. En zo ontstond er een piramide van betaalde functies in het openbaar bestuur. Met die mentaliteit moeten we nog steeds afrekenen.'

Beyen

Mansholt kan al naar de gieter

Vervolg van pagina 1

Corruptie is onderdeel van het dagelijkse bestaan, zegt Jerry van Schaik, een Nederlandse horecaondernemer in Boekarest. 'Maar het is nog geen reden de Roemenen in de wachtkamer te zetten. Juist door ze binnen te halen, kun je het probleem, met Europese middelen, beter bestrijden.'

Het bureau Europese Integratie van de stad Boekarest wil het besluit van Brussel niet langer afwachten en benaderde beeldhouwer Ionel Stoicescu voor een bijzonder project: een galerij van beelden van de grondleggers van de EU. In een houten noodatelier staat Stoicescu verwoed te kleien aan een ruim één meter hoog beeld. 'Dit wordt Beyen', zegt de beeldhouwer. Op een tafel ligt een foto van Beyen die hij van de familie kreeg opgestuurd. Beyen was in de jaren vijftig als Nederlands minister van Buitenlandse Zaken een drijvende kracht achter de vorming van de Europese Economische Gemeenschap, de voorloper van de EU. Een andere kop waaraan Stoicescu werkt is die van Sicco Mansholt, in de jaren zestig als Europees Commissaris aan de wieg van de gemeenschappelijke landbouwpolitiek. 'Mansholt kan al naar de bronsgieter, samen met Robert Schuman, Jean Monnet en Konrad Adenauer,' zegt Stoicescu. 'Beyen moet ik nog afkleien.'

In het Herastrau-park wordt die middag door ruim honderd man gewerkt aan nieuwe beplanting en grindpaden, rond de plek waar de beelden moeten komen. Stoicescu is er voor een laatste inspectie. De granieten tegels uit Brazilië moeten nog worden gelegd. 'Verder zijn we er helemaal klaar voor', zegt de chef-Integratie. Dat de EU pas een week na de onthulling een besluit over Roemenië's toetreding neemt, lijkt hem niet te deren. Blijven de beelden wel staan, als Brussel de deur toch op slot houdt? 'Dan gaat de sloophamer er tegenaan', grapt hij.

De familie Beyen is er op 9 mei bij, in het Herastrau-park. Voor kleinzoon Reinier wordt het de eerste 'Dag van Europa' die hij viert. 'Ik wist niet eens dat deze feestdag bestond.'

    • Tijn Sadée