Het niet zo nuchtere Noorden

Deze week spelen zowel de Groningse basketballers als voetballers tegen Amsterdam.

Ze worden daarbij gesteund door een uitzonderlijk fanatieke aanhang.

FC Groningen Opgericht in 1921 als GVAV en in 1971 herdoopt tot FC Groningen. Wordt gecoacht door Ron Jans (Foto Sake Elzinga). Speelt de thuiswedstrijden sinds halfweg dit seizoen in Euroborg, goed voor 19.884 zitplaatsen. 1990-1991 is het beste seizoen ooit van de club, met een derde plaats in de eredivisie. Tot vier speelrondes voor het einde deed het team mee voor de titel. In 1989 verloor Groningen de bekerfinale tegen PSV. Groningen speelt vanavond in de play-offs om een plaats in de Champions League tegen Ajax. De eerste wedstrijd verloor het met 2-0. Lees alles over de club op www.fcgroningen.nl Ron Jans, trainer FC Groningen FOTO: Sake Elzinga Elzinga, Sake

Als enkele seconden voor het eindsignaal de thuiszege van MPC Capitals tegen de Amsterdam Astronauts is veiliggesteld, beklimt de 61-jarige Willy van Eeren de perstafel en begint daarop een uitzinnige vreugdedans. De ruim 3.500 andere Groningers zijn, ondanks het middaguur, nauwelijks minder extatisch. Zodra de Groningse supporter plaatsneemt langs de lijn - of het nu in Martiniplaza of Euroborg is - lijkt hij alle reserves te laten varen. De supporters van FC Groningen en de Capitals hebben inmiddels een roemruchte status verworven.

Zowel Ton Boot als Ron Jans geeft hoog op van de achterban. Ze betitelen thuiswedstrijden beiden liefkozend als de Hel van het Noorden. “De supporters maken deze club sterk“, zei Jans nadat zijn team in het nieuwe stadion Euroborg AZ met 3-1 had verslagen. “De fans sterken ons in het gevoel dat we de baas zijn. Het is de steun die ons kracht geeft het voetbal van de tegenstander te ontregelen.“

Boot vindt dat externe factoren - dus ook het eigen publiek - geen invloed mogen hebben op de prestaties van zijn team, maar koos mede voor een baan in Groningen vanwege de ambiance in Martiniplaza. “Het basketbal leeft hier enorm. De mensen zijn ontzettend trots op de prestaties en ontlenen er ook een deel van hun identiteit aan. Zij zeggen: “Dit ís Groningen'.“

Hans van de Sande, sociaal psycholoog aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), kan dat verklaren: “Iedereen wil lid zijn van een club die het goed doet. Maar waarom blijven ze ook trouw? Het noorden van Nederland is nog niet zo vergaand verindividualiseerd als de Randstad, waar het onderhand op de VS begint te lijken. Veel mensen leven hier nog in dorpen en hebben een sterke onderlinge band. En ze komen omdat er in de wijde omtrek van honderd kilometer niets anders is te vinden.“

“Groningers zijn een wonderlijk volk“, vervolgt Van de Sande. “Ze zijn best nuchter en moeten weinig hebben van overdreven gedrag. Al doen ze het zelf dus ook, langs de lijn. Maar dat is met elkaar en dan kan het wel.“

“Wij zijn niet erg gezegend met goede clubs“, zegt socioloog Rudi Wielers, verbonden aan de RUG. “Eén keer is een Groningse club kampioen geweest, in 1920. En verder zijn we hier goed in korfbal geloof ik. Als er dan eens wordt gepresteerd dan wordt dat door iedereen omarmd.“

Volgens Ton Boot isoleren de noorderlingen zich ook. “Ik zie ze bijna als een aparte bevolkingsgroep. Die zich graag afzet tegen het westen. Je denkt dan dat ze een minderwaardigheidscomplex hebben en dat is jammer. Al hebben ze hier ook wel wat te verduren gekregen.“

Een recent onderzoek wees uit dat driekwart van de noorderlingen vindt dat het noorden in economisch opzicht wordt achtergesteld bij de Randstad. Scroll langs een willekeurig op Noord-Nederland georiënteerd internetforum en de woedende epistels tegen Den Haag, Amsterdam, de Randstad en het Westen vullen het beeldscherm. “Het is net of boven de Randstad geen Nederland meer bestaat“, mopperde de Groningse gedeputeerde Tonnis Musschenga nadat het kabinet geen geld besloot uit te trekken voor de verdubbeling van de N33, maar wel voor de bereikbaarheid van Schiphol en de Rotterdamse haven. En toen moest de beslissing over de Zuiderzeelijn nog komen.

Socioloog Wielers: “We hebben hier het gevoel dat we worden achtergesteld. Er zit hier veel gas in de grond en daarvoor worden we niet gecompenseerd. De werkloosheid is vooral in Oost-Groningen heel groot, maar het idee leeft dat Den Haag er niets aan doet. Al zijn ze hier over die snelle lijn toch heel dubbel. Ze vinden het wel best zo. Straks komen al die lui uit de Randstad hier wonen, daar zitten ze ook niet op te wachten.“

Ze koesteren de underdogpositie in het noorden? Wielers: “Zo'n reactie van Louis van Gaal nadat zijn team was verslagen door FC Groningen; dat vinden wij mooi. Het laat de arrogantie zien van een man uit de Randstad. En Ron Jans die dat heel rustig zat aan te horen.“

Zo gelaten wordt er niet door iedereen gereageerd. “Je zou het niet zeggen, maar de Groningers zijn heel gevoelig“, zegt Van de Sande. Dat ondervond Jan van der Nat, columnist van debasketballsitevannederland.nl. Hij hekelde in het voor de Capitals succesvolle seizoen 2003-2004 de speaker die de arbiter bekritiseerde en de knotsgekke mascotte die met een golfkarretje de tegenstander belaagde. “Sindsdien ben ik persona non grata in Groningen. Ik ben er nog nooit fysiek lastig gevallen hoor, al heb ik daar ook geen competitiewedstrijd meer bezocht.“

“Zo gauw je iets kritisch over de Capitals schrijft, krijg je reacties. Ach, het is lokaal chauvinisme en daar heb ik helemaal niets op tegen - liever dat dan die dooie boel in Amsterdam. Maar het is in geen andere stad zo sterk ontwikkeld als in Groningen.“

Lees alles over de club op www.mpccapitals.nl

Lees alles over de club op www.fcgroningen.nl