Hebzucht voor de kleine man

Een stille revolutie op het Damrak: de barbaren komen naar de beurs. Vanochtend debuteerden de Amerikaanse investeerders van Kohlberg Kravis Roberts & Co (KKR) met een apart investeringsfonds op de aandelenmarkt van Amsterdam.

KKR haalt 4 miljard euro op alsof het niets is. Dat is allemaal nieuw kapitaal dat gebruikt kan worden voor de handel in bedrijven. Met zo'n bedrag kan je drie keer Stork kopen, om maar een dwarsstraat te noemen.

De investeerders van KKR werden barbaren door de overnamestrijd rond de Amerikaanse tabaks- en koekjesfabrikant RJR Nabisco eind jaren tachtig. Zij kregen hun geuzennaam toen zij meedogenloos iedere ander bieder aftroefden en een ongekend gedurfd bedrag op tafel legden.

Wat moeten de Amerikanen op de Nederlandse beurs? KKR is juist gewoon zelf bedrijven van de beurs te halen om ze zonder pottenkijkers klaar te stomen voor een nieuwe eigenaar. In veel gevallen verdient KKR zijn geld door zulke bedrijven - opgelapt, kaalgeschoren en afgeslankt - ook weer naar de beurs te brengen. De “exit', heet dat in jargon.

KKR staat al sinds 1974 bij de Nederlandse Kamer van Koop-handel ingeschreven, als suikerkraam. Dat komt in de buurt van een koekenbakker, maar het blijkt hier om een andere KKR te gaan: Kooistra's Kermis Reclame te Harlingen.

Nederlandse investeringsmaatschappijen hebben slechte ervaringen op de beurs. Alpinvest verdween, net als NPM. Bij hun vertrek werd gezegd dat de inkomsten te veel fluctueerden, dat zit in de aard van het beestje, en dat beleggers op de beurs daar niet van houden.

Daarom is de wereld van private equity gewend aan aparte, niet-beursgenoteerde, fondsen waarin instituten en rijkelui zelf kunnen beleggen. Waarom etaleert KKR zich dan aan de volkse belegger? Waarschijnlijk vooral voor de eigen achterban: om beleggers die KKR fourneren een betere exit te bieden. Een pensioenfonds of verzekeraar kan zo makkelijker uitstappen.

De particulier heeft op zijn beurt de mogelijkheid om indirect met KKR's specialisme mee te liften, dat in het verleden hoge rendementen opleverde. Hij kan zo ook weer van bedrijven genieten die uit de beursarena verdwenen, zoals Vendex KBB of SBS en straks misschien VNU. Alleen daar zit dan nog wel de hoge commissie van KKR tussen.

De particulier die een aandeel KKR koopt, betaalt dus geen geld aan de Amerikanen, maar aan de uitstappende KKR-belegger. Voor de particulier is het te hopen dat één beurswijsheid geen opgeld doet: particulieren stappen altijd te laat in, als het feestje al is afgelopen.

    • Jeroen Wester