Neptribunaal geeft Milosevic 30 jaar cel

Milosevic krijgt 30 jaar cel.

Tot dat oordeel komen juristen op een Iers congres, want “een proces van een kwart miljard euro en geen vonnis, dat kan niet.“

De dood van Slobodan Milosevic berooft de wereld van “een historisch vonnis“, vindt de Amerikaan Michael Scharf, hoogleraar internationaal recht. “En daarom hebben we het congres The Verdict georganiseerd“, vult zijn Canadese collega William Schabas aan. Het Milosevic-proces voor het Joegoslavië-tribunaal heeft zo'n 250 miljoen euro gekost, rekent de professor humanitair recht voor. “Een kwart miljard euro en geen vonnis, dat kan niet.“ Het VN-hof velt namelijk geen oordeel over dode verdachten.

Na een weekeinde lang congresseren in de Ierse kuststad Galway, waar het Ierse instituut voor humanitair recht is gevestigd, velde “rechter' Schabas het oordeel: Slobodan Milosevic zou worden veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertig jaar voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid begaan in het conflict in Kosovo. Het overgrote deel van de congresserende juristen vond volkerenmoord in de Bosnië-aanklacht niet bewezen. “Maar dertig jaar voor een 64-jarige staat natuurlijk gelijk aan levenslang“, voegt Schabas toe.

William Schabas hekelde het feit dat de hoofdaanklager van het echte tribunaal, Carla Del Ponte, en de drie rechters in het Milosevic-proces geen gehoor hadden gegeven aan de uitnodiging om naar Galway te komen. “In diplomatieke woorden lieten ze alle vier weten dat ze het niet gepast vonden“, zegt Schabas. “Maar ik vind het vreemd dat ze geen verantwoording willen afleggen voor hun handelen.“ Bij “verstek' werd Carla Del Ponte veroordeeld. “De aanklager is schuldig aan een slecht proces“, zei Schabas in zijn slotwoord. “Zij had geen goede strategie, het gepresenteerde bewijsmateriaal was rommelig. Een slechte zaak voor het hof.“ De aanwezige juristen knikten instemmend.

Volgens Steven Kay, een Britse advocaat die vanaf het begin betrokken was bij het proces, heeft Milosevic een eerlijk proces gehad. “De procedures waren eerlijk, maar de omvang van de zaak niet“, constateert de advocaat. “Dat was echter niet de fout van Milosevic. Carla Del Ponte was te ambitieus.“

In 1999 werd Milosevic aangeklaagd voor oorlogsmisdaden in Kosovo. Een relatief gemakkelijke zaak, omdat duidelijk was dat hij in 1998 en 1999 het bevel had over het leger en de politie in Kosovo. Na zijn arrestatie, in de zomer van 2001, waren daar aanklachten bijgekomen van oorlogsmisdaden in Kroatië en volkerenmoord in Bosnië. Ook het bloedbad na de verovering van Srebrenica kwam erbij.

Het Milosevic-proces speelde een belangrijke functie bij het opzetten van het proces tegen Saddam Hussein, weet Michael Scharf, die adviseerde bij de rechtzaak tegen de Iraakse leider. “Namelijk hoe het absoluut niet moet.“ Gevat in slogans: “keep it short, keep it under control, keep it fair'. Bij het Saddam-proces gelden duidelijke afspraken over het recht om een eigen verdediging te voeren en hoe te handelen wanneer er tijdens het proces een rechter uitvalt. En mocht Saddam tijdens het proces doodgaan, dan is er toch de mogelijkheid om een oordeel te vellen. “Hoeven we niet weer een congres zoals dit te organiseren“, schertst Scharf.

Dossier: www.nrc.nl/dossiers/joegoslavie_tribunaal

    • Cees Banning