Japan en VS eens over troepen

De VS en Japan zijn het eens geworden over verplaatsing van de Amerikaanse troepenmacht in Japan.De volgende stap is mogelijk een grotere militaire rol voor Japan in de regio.

De Verenigde Staten en Japan zijn het eens geworden over herschikking van de in Japan gelegerde Amerikaanse troepenmacht. Na ruim drie jaar van onderhandelen zetten de Amerikaanse en Japanse ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie gisteren in Washington hun handtekening onder een tijdschema voor de verdere integratie van de commandostructuur van beide strijdkrachten én voor de verplaatsing van Amerikaanse legereenheden.

Inzet van het nieuwe akkoord is de versterking van de militaire samenwerking - mogelijk vooruitlopend op een aanpassing van het militaire bondgenootschap tussen de twee landen. De Japanse premier Junichiro Koizumi, op bezoek in Ghana, sprak alvast over “een nieuw tijdperk van Japans-Amerikaanse militaire samenwerking“.

Maar in de overeenkomst van gisteren zelf wordt nog niets concreets gezegd over een eventuele vergroting van de Japanse militaire rol in de Oost-Aziatische regio. De Japanse minister van Defensie, Fukushiro Nukaga, merkte gisteren in Washington slechts op dat het raamwerk van de Japans-Amerikaanse militaire samenwerking zou moeten worden aangepast. De Amerikaanse ministers Rice (Buitenlande Zaken) en Rumsfeld (Defensie) reageerden daarop instemmend. “Japan is onze beste bondgenoot“, zei Rice.

Op de achtergrond speelt de groeiende bezorgdheid over de militaire opkomst van China. Ook daarover wordt niet gerept in de nu gesloten overeenkomst, maar na afloop van de onderhandelingen liet minister Nukaga er geen twijfel over bestaan dat het besluit tot militaire herschikking mede ingegeven is door de aanhoudende en “ondoorzichtige“ militaire opbouw van het buurland.

Afgesproken is dat het eerste Amerikaanse legerkorps wordt verplaatst van Amerika naar een basis in Japan, waar ook het centrale commando van de Japanse landmacht zal worden gevestigd. Verder zullen de lasten verlicht worden voor Okinawa, de eilandengroep ten zuiden van het vasteland van Japan, waar het gros van de 50.000 Amerikaanse soldaten is gestationeerd. De luchtmachtbasis in Futenma, midden in een stedelijk gebied en al jaren een bron van grote overlast, wordt gesloten. Daarnaast zullen 8.000 mariniers overgeplaatst worden naar Guam, voor het leeuwendeel op Japanse kosten. De operatie moet tegen 2014 zijn afgerond.

Op Okinawa bestaat op zich grote steun voor het opdoeken van de luchtmachtbasis in Futenma. Maar tegelijkertijd is driekwart van de eilandbevolking fel gekant tegen de geplande verhuizing van de basis naar het rurale Henokosaki. Ook op andere plekken met Amerikaanse bases maakt de bevolking zich zorgen over toenemende overlast. Los van die bezwaren bestaat er nog geen wettelijke basis voor het financieren van de verplaatsing van Amerikaanse troepen naar het buitenland, en zulke wetgeving valt dit jaar niet meer te verwachten.

Toch is de kans groot dat de gisteren gesloten overeenkomst volgens plan wordt uitgevoerd. Afgezien van een handvol communistische parlementariërs zijn er haast geen politici die de belangrijke militaire alliantie met de VS op het spel durven zetten. Ook in de samenleving in haar geheel bestaat nauwelijks verzet tegen de Amerikaanse bases. De meeste bases zijn in “politieke' buitengewesten, en het merendeel van de Japanners is zich in het dagelijks leven niet bewust van de Amerikaanse militaire aanwezigheid. Vooral Okinawa is ver en onzichtbaar.