Intussen, onder de zeespiegel...

Het is een oud fabeltje: in Nederland is water gratis, in het Midden-Oosten de benzine. Immers, wij hebben water in overvloed en de Arabische wereld barst van de olie.

Het verhaal is maar gedeeltelijk waar, en in beide gevallen in ons nadeel. Water uit de kraan in Nederland kost zo'n 1,70 euro per kuub (duizend liter). In het dorre Saoedi-Arabië kost het produceren van schoon drinkwater een vermogen, maar door royale overheidssteun betaalt een Saoediër slechts 2,3 cent voor dezelfde hoeveelheid.

Bij benzine zijn de verschillen veel minder pregnant, maar wel logischer. In een overzicht van CNN, van een jaar geleden alweer, prijkte Nederland met een prijs van bijna 6,50 dollar per gallon (3,84 liter) met afstand bovenaan. Gevolgd door Noorwegen (6,27 dollar). Inmiddels is de prijs in Nederland opgelopen naar 8 dollar per gallon. In landen waar de olie uit de grond spuit, is benzine daartegen afgezet lachwekkend goedkoop. Saoedi-Arabië: 91 dollarcent per gallon; Nigeria 38 cent; Venezuela 12 cent.

Wie voor het eerst van de Groningse gasbel hoort, zal logischerwijs denken dat Nederlanders nauwelijks voor gas betalen. Maar ook dát is een fabeltje.

Uit een gisteren gepubliceerd CBS-onderzoek blijkt Nederland een van de duurste landen in Europa te zijn wat betreft de energieprijzen. Stroom, vooral in gasgestookte centrales opgewekt, kost iets meer dan 20 eurocent per kilowattuur; alleen Denen en Italianen betalen meer. In Nederland zijn de gasprijzen sinds het jaar 2000 met ruim 40 procent gestegen, drie keer zoveel als de consumentenprijsindex.

De forse stijging hangt samen met de opmars van de wereldwijde olieprijs, waaraan de Nederlandse gasprijs is gekoppeld. Maar het is niet die gasprijs zelf die het prijskaartje voor energie zo fors maakt. Dat zijn de belastingen. De Nederlandse Staat vangt met accijnzen en BTW ruim 40 procent van het geld dat de consument voor zijn stroom betaalt. Dat is, opnieuw op Denemarken na, het hoogste percentage in de Europese Unie.

Conclusie is dat een wereldburger die op een olieveld geboren wordt daar van profiteert, maar een baby in Slochteren niet. Het is maar hoe je het bekijkt, beweert de overheid in Nederland. De aargasbaten worden uitdrukkelijk besteed ten gunste van de bevolking. Voor het terugdringen van de staatsschuld bijvoorbeeld, of voor het Fonds Economische Structuurversterkingen (FES), dat tal van projecten financiert ten behoeve van de kenniseconomie. Het Centraal Planbureau kwam gisteren óók met een rapport. Daaruit bleek dat ruim de helft van deze innovatieprojecten niet voldoet.

Philip de Witt WijnenPhilip de Witt Wijnen

    • Philip de Witt Wijnen