“Bang voor beren? Watjes!'

Grootgrondbezitter Paul Lister wil op zijn landgoed wolven en beren uitzetten.

Het plan stuit op hevig verzet van boeren, wandelaars en bezorgde moeders.

Natuurpark Alladale, het landgoed van miljonair Paul Lister in Schotland Foto Big Alba Photography Snow squalls and sunlight above Meall nam Fuaran in the upper reaches of Glen Alladale, near Dornoch big Alba photography

Het landschap in dit deel van de noordelijke Schotse Hooglanden is ruig. Een woeste beek slingert zich door een steil dal met boomloze hellingen naar beneden. Op de toppen van de bergen ligt nog sneeuw. Ook het weer is bij uitstek Schots. Een striemende regen slaat de enkeling die zich buiten waagt in het gezicht.

Ondanks de grootsheid van de natuur ontbreekt er iets, vindt de eigenaar van deze wildernis: wolven en beren. Daarom wil de Engelse miljonair Paul Lister deze roofdieren, die eeuwen geleden voor het laatst in deze contreien rondzwierven, weer uitzetten op zijn uitgestrekte landgoed.

Zonder slag of stoot gaat dat niet. Veeboeren uit de omgeving zijn tegen Listers plan. “We hebben al genoeg te stellen met de vossen die onze lammeren en ons pluimvee doden“, zegt een gerimpelde boerin van 76 jaar, die enkele kilometers stroomafwaarts woont. “Hoe kunnen we er zeker van zijn dat, als de sneeuw 's winters hoog ligt, die roofdieren niet over de versperring springen?“ Ook sommige ouders hebben Roodkapje-visioenen en vrezen dat hun kroost, als het buiten speelt, een lekker hapje vormt voor hongerige wolven.

Dat is allemaal vreselijk overdreven, meent Andrew Harding, een medewerker van Lister. “Er zijn vrijwel geen gevallen bekend van wolven die mensen aanvielen“, zegt hij. “We zijn bovendien van plan alle dieren van een chip te voorzien, zodat we ze altijd meteen kunnen opsporen.“

Lister, erfgenaam van zijn rijke vader, beschouwt het als zijn missie om groot wild terug te brengen in Schotland. De wolven zullen echter nog zeker tot 2010 moeten wachten en de beren vermoedelijk nog veel langer. Komende zomer begint Lister met de eerste fase van zijn wildproject. Dan wordt een aantal wilde zwijnen en elanden losgelaten.

Veel Britten staan nogal ambivalent tegenover de natuur. Ze zijn verwoede wandelaars, maar ze zijn niet gediend van angstaanjagende confrontaties met roofdieren op afgelegen bospaadjes. Tot de felste tegenstanders van Listers plannen behoort dan ook de Ramblers Association, een wandelvereniging met ruim 100.000 leden die allergisch is voor omheiningen om landgoederen.

Ook de autoriteiten zijn heel behoedzaam. Vorig jaar besloot de Schotse regering na tien jaar dubben toch maar geen bevers uit te zetten. Dit terwijl in andere landen is aangetoond dat bevers voor een grotere biodiversiteit in een gebied zorgen.

Harding vindt dat de huiver voor de herinvoering getuigen van slapheid. “Als landen als Spanje en Noorwegen met wolven kunnen leven, waarom wij dan niet? Wij zijn kennelijk zo ver afgezakt dat we niet meer kunnen samenleven met roofdieren.“

Volgens Harding dragen wolven bij aan het herstel van het ecologisch evenwicht in het gebied. “We hebben nu eigenlijk te veel herten in het gebied. Behalve van de mens hebben die nergens iets van te duchten. Daarom worden ze lui en blijven ze beneden in het dal. Je kunt ze wel afschieten, maar het is beter en natuurlijker ze door wolven te laten opjagen.“

Voor de verwezenlijking van zijn plan is Lister hoe dan ook afhankelijk van andere grootgrondbezitters in de buurt. Want deskundigen schatten dat twee groepen wolven een territorium nodig hebben van ten minste het dubbele van de 9.000 hectares van Lister. De meeste andere eigenaren lopen tot dusverre echter niet warm voor het plan.

Harding onderstreept het belang van het project voor de lokale economie, die al geruime tijd kampt met werkloosheid en jongeren die hun geluk in de steden zoeken. “Veel landgoederen hier bieden gelegenheid tot jagen en vissen, maar toeristen willen tegenwoordig meer. Ze willen een bijzondere ervaring in de natuur en steeds meer mensen raken geïnteresseerd in ecologisch toerisme.“

Een deel van de lokale middenstand is ook al gewonnen voor Listers concept. “Ik vind het een moedig plan, dat een belangrijke impuls kan geven aan de regio“, zegt Vine Cameron, die een bescheiden hotel runt in Bonar Bridge, vlakbij Aldgay.

“Eén ding is zeker“, zegt Harding. “We kunnen dit project alleen verwezenlijken als de lokale gemeenschap en de autoriteiten het steunen. Anders komen hier geen wolven en beren, hoe jammer dat ook zou zijn.“

Lees meer over wolven in Europa op www.wolfsongalaska.org

    • Floris van Straaten