Alleen tv kijken als je trek hebt

Vandaag komt KPN met Mine, een televisiepakket via het adsl-netwerk. De kabelmaatschappijen schermen op hun beurt met WK voetbal in HDTV-kwaliteit. Tv-kijken verandert ingrijpend.

“Er zit iets moois in de lucht“, zingt het gospelkoor in de reclame van CanalDigitaal Satelliet, de oudste digitale tv-leverancier in Nederland. Maar de satellietschotel is allang niet meer de enige aanbieder van digitale televisie. Kabelmaatschappijen hebben de afgelopen maanden honderdduizenden digitale klanten bijgeschreven. Telecombedrijven Tele2 en KPN staan op het punt om hetzelfde te doen. In totaal kijken ruim een miljoen Nederlandse huishoudens via de decoder - het kastje dat digitaal signaal vertaalt naar televisiebeeld.

Op de vleugels van de voetbalkoorts en de aantrekkende economie worden consumenten klaargestoomd voor dit soort televisie met een storingsvrij beeld en meer zenders dankzij een efficiënter netwerk. De UPC-commercial roemt het pulkje in de neus van een voetballer - iets dat je met digitale tv zou kunnen zien. De nieuwste gimmick high definition television (HDTV) biedt een nog hogere resolutie dan een dvd of gewoon digitaal tv-signaal. HDTV komt goed tot z'n recht op een duur lcd- of plasmascherm. Maar echte voetballiefhebbers, zo hopen elektronicawinkels en kabelbedrijven, hebben er wel wat geld voor over om de WK-wedstrijden in adembenemende HD-kwaliteit te kunnen zien.

Ook telecombedrijven begeven zich op de tv-markt. Morgen lanceert KPN zijn IPTV-pakket “Mine'. Bij IPTV wordt het televisiesignaal niet over de kabel, maar via internettechniek over het snelle adsl2-netwerk verstuurd, dat ongeveer 60 procent van de Nederlandse huishoudens kan bereiken. Het telecombedrijf is de eerste digitale tv-leverancier die standaard een PVR meelevert (voor 149 euro), een Personal Videorecorder met harde schijf waarmee de kijker beter zijn eigen - “Mine' - tv-smaak kan volgen. Ludolf Rasterhoff, directeur KPN-TV: “We proberen consumenten duidelijk te maken dat ze niet meer voor de televisie hoeven te zitten op het moment dat een programma wordt uitgezonden. Je programmeert op zondag de video voor de hele week, alles wordt opgeslagen op de harddisk en je kijkt wanneer je wilt. Alsof je even naar de koelkast loopt als je trek hebt.“ KPN mikt met “Mine' daarnaast op video on demand: een online videotheek met honderden film- en televisietitels die live worden gestreamd naar de televisie van elke kijker. Maar niet te veel techniek, alstublieft. “Digitale tv moet laagdrempelig zijn, geschikt voor jong en oud“, meent Rasterhoff. Een televisieversie van uitzendinggemist.nl, met herhalingen van Nederland 1, 2 en 3 tot een maand na dato, lijkt de dienst waar de meeste consumenten op zitten te wachten. Programma gemist is vanaf morgen bij KPN en in de loop van het jaar bij alle tv-aanbieders te krijgen.

Tele2 begon vorige maand al met IPTV en brengt live eredivisievoetbal aan de man, in een televisiepakket met 34 zenders (“Tele2 Compleet'). De kijker kan zelf zijn tv-menu samenstellen met films en sport op afroep. “Je kunt een losse voetbalwedstrijd bestellen voor 1 euro en hoeft niet voor alle andere wedstrijden te betalen“, vertelt Günther Vogelpoel van Tele2. Sterker nog: tot 2007 mogen alle Tele2-klanten gratis live-voetbal kijken, al betaalde het bedrijf vorig jaar nog tientallen miljoenen euro's voor de uitzendrechten.

UPC is ook druk bezig met weggeven en bezorgde al bij 200.000 van zijn 2,3 miljoen klanten een gratis decoder. Dat kost de kabelaar 300 miljoen euro, maar Erik-Jan Gelink van UPC hoopt het geld terug te verdienen met de verkoop van extra zenders en video on demand. Hij kijkt verlekkerd naar Groot-Brittannië, waar veel tv-kijkers een digitaal pakket van 40 of 50 pond per maand hebben. Gelink heeft grote verwachtingen: “De komende vijf jaar zullen er meer Nederlanders digitale televisie nemen dan er nu breedband internet hebben.“

Essent, Multikabel, Caiwest en Casema leveren gratis digitale kanalen en gaan ervan uit dat de klanten zelf een decoder kopen. Bij Essent kijkt nu 10 procent van 1,8 miljoen aangesloten klanten digitaal, Casema (1,4 miljoen aansluitingen) verwelkomt deze week zijn 100.000ste digitale kijker, vertelt directeur Sytse Zuidema niet zonder trots. “Dat zijn mensen die zich spontaan bij ons aanmelden. Andere Casema-klanten mogen van mij tot in lengte van jaren analoog blijven kijken.“

Daar is de Consumentenbond het mee eens. Vorige week presenteerde de bond een onderzoek dat waarschuwt voor “teleurstellingen' bij digitale tv. “De decoders kosten veel energie en zappen gaat traag“, aldus de Consumentenbond. Maar gelukkig zijn er ook voordelen, stelt hetzelfde onderzoek. “Een haarscherp beeld, de digitale televisiegids, een groot aanbod van zenders en het filmaanbod.“

nrc.nl/digitaletv: 10 vragen over tv, plus demonstratievideo's

    • Marc Hijink