Sluiting hartchirurgie

Een hartoperatie is een gecompliceerd samenspel van chirurgen, diverse specialisten en andere artsen, verpleegkundigen en technici. Als de samenwerking niet soepel verloopt en slecht is georganiseerd, ontstaan er misverstanden en gebeuren er ongelukken met mogelijk fatale gevolgen voor de patiënt. Een enkele overdrachtsfout kan al leiden tot een levenslang verstoorde nierfunctie van de patiënt.

De hele organisatie van het ziekenhuis is bij hartoperaties betrokken. De voorzitter van de raad van bestuur van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud, prof.dr. C.L.A. van Herwaarden, is dus terecht opgestapt na de sluiting van de afdeling cardiochirurgie door de Inspectie voor de gezondheidszorg. Het door een externe onderzoekscommissie vastgestelde falen van deze afdeling is de topman van de organisatie aan te rekenen.

Het mankeert volgens het rapport bij de afdeling hartchirurgie van het Radboud aan adequate leiding, duidelijke overdracht en goede regeling van de diensten van het personeel. Mensen ontbreken op belangrijke besprekingen, er zijn onderlinge conflicten, er wordt te weinig geluisterd naar doorverwijzende arten, buiten kantooruren is niet altijd een medisch specialist beschikbaar en er is niet afgesproken hoe de dienstdoende arts, assistent of verpleegkundige bij bepaalde complicaties moet ingrijpen. Medici en assistenten doen wat hun op dat moment het beste lijkt en dat kan per persoon verschillen. Het gevolg is dat er in St. Radboud meer patiënten zijn gestorven dan gemiddeld en dat zich veel medische complicaties achteraf voordeden, zoals bloedingen, orgaanfalen en infecties.

Professionaliteit is belangrijk voor artsen en specialisten. Hun inzicht en ervaring moeten worden vertrouwd en daar komen ook intuïtie en handvaardigheid bij kijken. Maar dat mag er niet toe leiden dat professionele koninkrijkjes onderling strijd voeren. De geneeskunde is tot steeds meer in staat, zeker bij de behandeling van hartziekten. Dat is mede te danken aan fijner samenspel tussen vele professies. De tijd dat de specialist eenzaam boven de anderen troonde, is voorbij. Een ziekenhuis is geen apenrots meer maar een mierenkolonie.

Teamwerk is moeilijker dan individuele prestaties. Registratie van werkwijze en prestaties is een belangrijk onderdeel geworden van een wetenschappelijk verantwoorde behandelwijze. Zo kunnen fouten worden verbeterd en procedures worden aangescherpt.

De afdeling hartchirurgie van het Radboud heeft zich extra kwetsbaar gemaakt door al jaren meer aan registratie te doen dan de meeste andere afdelingen hartchirurgie in Nederland. De prestaties van die andere afdelingen zijn dus nog niet te vergelijken. Dat moet snel mogelijk worden. Het initiatief van St. Radboud om zelf te registreren valt toe te juichen, andere ziekenhuizen zouden dat voorbeeld moeten volgen. De tijdelijke sluiting geeft St. Radboud een nieuwe kans. Een nieuwe raad van bestuur kan het moreel van de stafleden versterken en de organisatie van hartoperaties verbeteren.

Commentaren geven het standpunt van de krant, op basis van discussies tussen hoofdredactie en commentatoren. Reageren: lezerschrijft@nrc.nl