Of dogmatisch of niets

Amerikaans wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat bidden voor beterschap niet helpt.

Oh

Dat uitgerekend Amerikanen zo'n onderzoek doen. Vanaf 2000 heeft de Amerikaanse overheid zelfs meer dan 2 miljoen dollar uitgegeven om te onderzoeken wat het effect van bidden is. En sinds die tijd zijn er zes grote studies geweest die elkaar, zoals je kunt verwachten bij onderzoek naar ongrijpbare thema's, voortdurend hebben tegengesproken.

Het past goed bij de verzakelijking van de westerse cultuur. Dan moet zelfs het ongrijpbare grijpbaar worden gemaakt. Het onverklaarbare worden verklaard. Het bovenmenselijke worden vermenselijkt. Vervelend alleen als dat niet lukt.

Het Westen leeft op gespannen voet met spiritualiteit. Na mijn jaren in Azië, nota bene in het in naam atheïstische China, valt dat op. In Azië twijfelt niemand aan de invloed van het onverklaarbare. Niet vanuit een collectieve vaagheid, maar vanuit een mengeling van spiritualiteit en pragmatisme. Alleen een Aziaat kan christen, boeddhist en taoïst tegelijk zijn. Onder het motto 'baadt het niet dan schaadt het niet', schakelt hij moeiteloos over van de ene naar de andere hogere macht. De ene overtuiging sluit de andere niet uit, omdat veel Aziaten meer geloof hechten aan de gemene deler van de verscheidenheid, dan aan de eigenheid waarop een ieder zijn of haar overtuiging uit. Bijgeloof is er ook niet ondergeschikt aan geloof.

Ik sprak ooit een Chinese mensenrechtenactivist die protestant was geworden omdat het woord 'protest' in de naam van zijn nieuwe religie hem zo had aangesproken. Hij meende het. De rest was bijzaak. Het is precies om dat soort van redenen dat het intolerante christendom nooit vaste voet heeft gekregen op Aziatische bodem.

In het Westen ontbreekt spiritueel pragmatisme. Je bent of dogmatisch of niets. Het staat beide voor leegheid. Maar 'niets' is misschien nog wel erger dan 'iets'. Dat is de leegheid ten top. Je gelooft in je carrière, je bankrekening en het materiële welbevinden van jezelf en verder helemaal nergens meer in. Dan bid ik liever voor beterschap.

Oud-correspondent in China en (beginnend) filmmaker.

    • Floris-Jan van Luyn