CPB kraakt inzet kenniseconomie

Driekwart van de projecten voor versterking van de kenniseconomie die de overheid vorig jaar heeft gefinancierd, schiet tekort, zo blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau naar 24 kennisprojecten.

De projecten, ter waarde van 490 miljoen euro, werden vorig jaar gefinancierd door het Fonds Economische Structuurversterking (FES). Slechts zes projecten leveren een gunstig totaalbeeld op. Vier projecten tonen een gemengd beeld en bij veertien projecten is het beeld ongunstig.

'Alles overziend moet worden geconcludeerd dat de oogst schraal is', aldus het CPB in een vanochtend gepubliceerd rapport, Investeren in Kennis en Innovatie. Volgens het CPB worden te veel zwakke projecten met FES-geld gefinancierd.

Het CPB heeft de projecten beoordeeld op legitimiteit (ligt overheidsingrijpen voor de hand?), effectiviteit (lost het project het probleem op?) en efficiëntie (hoe is de verhouding tussen kosten en baten?). Er is onderzocht of de projecten bijdragen aan de 'maatschappelijke welvaart', uitgedrukt in financieel-economische aspecten, natuur- en milieuwaarden en gezondheid.

Het kabinet-Balkenende II hecht veel belang aan versterking van de kenniseconomie. Premier Balkenende is voorzitter van het Innovatieplatform, een adviesorgaan dat door het kabinet is ingesteld. Vorig jaar bewerkstelligde D66 bij de crisis rond het aftreden van vice-premier De Graaf in het 'paasakkoord' dat een groter deel van het FES-geld naar kennis en innovatie gaat. Het FES wordt gevoed met aardgasbaten en is van oorsprong bedoeld voor investeringen in de infrastructuur. Ook de komende jaren gaan er honderden miljoenen FES-geld naar innovatie- en kennisprojecten.

In het rapport stelt het CPB dat het FES door de gestegen olieprijzen over veel extra geld beschikt. 'Hierdoor is een situatie ontstaan waarbij budget op zoek gaat naar aanwending, in plaats van dat kansrijke projecten concurreren om schaars budget.' De besluitvorming vindt plaats onder grote tijdsdruk: 'Het is redelijkerwijs niet mogelijk om binnen zeer korte tijd nieuwe, goed doortimmerde innovatieve plannen tot stand te brengen.'

De projecten die negatief zijn beoordeeld, beslaan uiteenlopende terreinen van toegepaste ICT. De zes gunstig beoordeelde projecten hebben onder meer betrekking op de ontwikkeling van een digitaal klantendossier bij de uitkeringsinstantie UWV, steun aan technostarters in de creatieve industrie en de ontwikkeling van schimmel-resistente aardappelen.