Nee, ik smeek u, niet nóg meer geld!

Angst op Financiën: het gaat niet alleen erg goed met de overheidsfinanciën, het gaat veel te goed. Ingewijden beschrijven de sfeer op het departement als die in het pakhuis van Dagobert Duck waar de zoveelste vrachtwagen komt voorrijden - nee, niet nóg meer geld, we kunnen het niet meer kwijt.

Daar zal wel enige overdrijving in zitten, maar dat het buitengewoon lekker gaat met de rijksfinanciën staat buiten kijf.

Waar ligt het aan? Allereerst aan de aardgasbaten natuurlijk, die indirect gekoppeld zijn aan het verloop van de prijs van ruwe olie. Het Centraal Planbureau kwam onlangs met een hoge schatting voor de gemiddelde olieprijs in 2006 van 60 dollar per vat.

Die raming lijkt vooralsnog overtroffen te worden door de werkelijkheid. Brent-olie stond gisteren op ruim 74 dollar per vat, en het gemiddelde tot nu toe bedraagt in 2006 al 66 dollar. Het jaar is nog lang, maar als de olieprijs morgen zakt tot 57 dollar en de rest van het jaar zo blijft, dan wordt de raming al gehaald. Bij een hogere prijs (en een dollar die niet verzwakt) vallen de overheidsinkomsten verder mee.

Nu kan een hogere olieprijs ten koste gaan van de economische groei en dus van de belastinginkomsten. Maar daar ligt juist de grote verrassing: die belastingontvangsten stromen binnen - een gevolg van een economie die aantrekt ondanks de hoge olieprijs.

Dat slaat neer in het begrotingssaldo. Over januari en februari samen werd een begrotingsoverschot geboekt van 0,7 miljard euro. Nu zijn er wel vaker maandelijkse overschotten, maar de trend is ditmaal duidelijk omhoog.

Het kabinet bereikte vorige week overeenstemming over de koopkrachtontwikkeling in de zogeheten voorjaarsnota. Maar fiscaal is Den Haag er nog niet helemaal uit.

Minister Zalm van Financiën zou graag het mogelijk laatste jaar van zijn lange bewindsperiode afsluiten met een begroting in balans, inclusief de nodige goodies voor het verkiezingsjaar 2007. Maar hoe houdt hij de wolven op afstand die nu al, en dus veel te vroeg, een nakend overschot ruiken?

Zalm heeft eens, in tijden dat er gesmeerd moest worden met wat extra geld, gezegd dat een bedrag van een half miljard boekhoudkundig altijd wel ergens uit de begroting te persen is. Betekent dit andersom dus dat zo'n bedrag altijd wel ergens te verstoppen is? Voor de rivalen die graag op voorhand een beroep zouden willen doen op Zalms huidige weelde, de taak uit te zoeken wáár.

Maarten SchinkelMaarten Schinkel

    • Maarten Schinkel