Eczeemgroepen voor kinderen beter dan gewone zorg

Kinderen met eczeem die meedoen aan speciaal voor hun leeftijd opgezette groepssessies, hebben een jaar later de helft minder klachten dan leeftijdgenootjes die een gewone behandeling ondergaan. Het gaat hier om heel intensieve sessies: zes keer twee uur lang voorlichting en advies.

Kind krabt zich op eczeemplek. foto ullstein bild COL Neurodermitis: Kind mit Hautausschlag kratzt sich an den Beinen - 2003 ullstein - Wodicka

Dermatologen en kinderartsen in zeven Duitse ziekenhuizen hebben ruim negenhonderd kinderen met matig tot ernstig eczeem voor de helft laten deelnemen aan de groepssessies. De andere helft kreeg alleen een gewone medische behandeling (British Medical Journal, 22 april 2006). Voor de groepstherapie werden de kinderen naar leeftijd verdeeld: 3 maanden tot 7 jaar (begeleid door hun ouders), 8 tot 12 jaar (met ouders in een aparte groep) en 13 tot 18 jaar. De begeleiding van de wekelijkse bijeenkomsten bestond afwisselend uit een medicus, een psycholoog, een verpleegkundige en een diëtist. Die hadden allemaal een speciaal hiervoor ontwikkelde training ondergaan.

Het ging bij de groepssessie louter om advies en voorlichting, bijvoorbeeld over hoe om te gaan met jeuk, hoe uitlokkende factoren (bijvoorbeeld sterke temperatuurswisselingen) te vermijden, en wat de rol van voeding is: kinderen met eczeem zijn vaak overgevoelig voor vis, eieren en noten. De uiteindelijke individuele behandeling in de vorm van medicijnen of een speciaal dieet bleef de verantwoordelijkheid van de behandelende arts.

Vooraf - en opnieuw na een jaar - bepaalden dermatologen de ernst van de eczeemklachten bij de kinderen aan de hand van de SCORAD-schaal (SCORAD staat voor scoring of atopic dermatitis). Deze schaal scoort eczeemklachten objectief, bijvoorbeeld de mate van roodheid en opgezetheid van de huid, hoeveel kleine vochtblaasjes er zijn, hoe sterk de jeuk is (vooral 's nachts), en in hoeverre er sprake is van een droge, verdikte en schilferige huid in de latere, chronische fase. Omdat kinderen met eczeem door hun soms tot bloedens toe voortgaande gekrab een zware last vormen voor het hele gezin, is ook de kwaliteit van leven bij de ouders getoetst.

Bij de kinderen die hadden deelgenomen aan de groepsvoorlichting was de eczeemscore na een jaar gedaald van gemiddeld 40 naar rond 25 (op een schaal van honderd). In de gewoon behandelde controlegroep daalde de score ook, maar ruim de helft minder, van 40 naar 28 (bij peuters) tot slechts 35 (bij pubers). Ook bij de ouders bleek de kwaliteit van leven door de groepssessies duidelijk verbeterd. Bij de controle-ouders was dat niet het geval.

De onderzoekers vinden dat het door hen ontwikkelde voorlichtingsprogramma overal ingang zou moeten vinden, maar daar zet een commentator toch vraagtekens bij. Het mag goedkoop lijken om wat ouders en kinderen met een zorgverlener voor een paar avonden bij elkaar te zetten, maar het wordt anders als je bedenkt dat het hier gaat om speciaal getrainde professionals die dan buiten de werktijden eczeemgroepen moeten begeleiden, schrijft hij.

Misschien zijn eczeempoliklinieken, geleid door gespecialiseerde verpleegkundigen, wel net zo effectief - maar beter betaalbaar. Misschien ook zijn onderlinge steungroepen van ouders al voldoende. Bart Meijer van Putten

    • Bart Meijer van Putten