Het nieuws van 29 april 2006

Kerkensloop

Op een nacht kwam mijn man na een concert met een plank thuis. Het was in de jaren zeventig, hij speelde viool in alternatieve zalen. Soms improviseerde hij met muzikanten zoals Willem Breuker en Loek Dikker, soms speelde hij kamermuziek in tenten die roze zagen van de marihuana. Bij voorkeur speelde hij ironiserend salonmuziek, lang voordat André Rieux dit genre onmogelijk heeft gemaakt. Hij had opgetreden in een van die alternatieve centrums in Amsterdam, de Kosmos, of Sigma, of Fantasio. Met projectie van bewegende olievlekken op de muren en wat van die spots die witte hemden vreemd blauw deden oplichten. Het leukste en gewaagdste was indertijd dat met dat licht witte bh's van meisjes onder hun truitjes door te voorschijn kwamen. In het centrum had op twee kratjes een beschilderde plank gelegen met een voorstelling die hij, Limburger van geboorte, meteen herkende als een Maria Boodschap. Waar ze hem vandaan hadden, had hij gevraagd. Hij was van de afbraak van de Willibrorduskerk geweest, wist een baardige sandalendrager nog. Of ze het niet jammer vonden om op de afbeelding asbakken en bierglazen te zetten. De jongerenleider had zijn schouders opgehaald en demonstratief zijn voeten op de plank gelegd. Hub zag het bladgoud en de tere schouders van de Engel die Maria kwam berichten dat ze zwanger zou worden van de Heiland. Mocht hij hem misschien meenemen? De man was een sigaretje gaan draaien en had gezegd dat hem dat niet kon schelen, als hij er maar een andere plank voor in de plaats legde. Hub was gaan zoeken, in de gang naar de branduitgang hadden tientallen echte planken gestaan, hij had een frisse grenen plank op de kratjes gelegd en zo kwam hij die nacht thuis met vioolkist en een plank. De volgende dag sloeg hij een betonspijker in de muur en hing de Annunciatie op.

Het hoogste woord

Als president Bush een nieuwe rechter benoemt in het Supreme Court, is dat in Amerika maandenlang voorpaginanieuws. Het Supreme Court is een machtsfactor van betekenis. Het toetst wetten en besluiten van de uitvoerende macht aan de Grondwet.

Republikeinen en Democraten strijden te vuur en te zwaard om elke zetel in het negen leden tellende hoogste gerechtsorgaan, dat zich over politiek heikele kwesties uitlaat, zoals abortus en de doodstraf. Kandidaat-rechters worden door de president voorgesteld en door de Senaat aan uitputtende hoorzittingen onderworpen. Ze worden gescreend op hun politieke en ethische opvattingen.

Vorig jaar nog leed Bush een gevoelige nederlaag toen hij zijn juridisch adviseur Harriet Miers voordroeg voor het Hooggerechtshof. Miers kreeg zoveel kritiek dat ze haar kandidatuur schielijk introk. De Republikeinen vonden haar niet conservatief genoeg (ze had zich wel eens genuanceerd uitgelaten over abortus), voor de Democraten miste ze de vereiste ervaring. Bush kwam vervolgens met de nóg conservatievere Samuel Alito, die voor de Republikeinen wel acceptabel was.

Dit soort politieke schermutselingen zijn ondenkbaar bij ons hoogste gerechtshof, de Hoge Raad. De Raad schuwt de publiciteit, doet nooit politieke uitspraken en mág niet toetsen aan de Grondwet. De Raad spreekt zich uitsluitend uit over door de lagere rechter gevolgde procedures. Of Lucia de B. schuldig is of niet, daarover zul je de Hoge Raad niet horen.

Het kostte Gerard van Westerloo moeite om tot dit geheim genootschap door te dringen, maar uiteindelijk sprak hij met bijna alle rechters en advocaten-generaal van de Strafkamer van de Hoge Raad. Wat blijkt? Er is binnen de muren van Huize Huguetan een beschaafde strijd gaande tussen de rekkelijken en de preciezen. Ook hier huizen politieke opvattingen over de spanningen in de Nederlandse rechtsstaat. Hoog tijd om de ramen en deuren open te gooien.