Zure bom

Stel dat Ajax de play-offs wint, vervolgens de Champions League haalt en tussendoor de nationale beker verovert. Is Danny Blind dan een goede trainer? Het curieuze is dat we daar geen bevredigend antwoord op kunnen geven. Cijfermatig zou de Ajax-coach terug kunnen zien op een behoorlijk seizoen: overwinteren in Europa, een prijs pakken en de kiem leggen voor successen na de zomer. Maar inhoudelijk zou Blinds terugblik aanleiding kunnen geven tot een lichte depressie. Zelden speelde het eerste elftal van Ajax zo vaak zo onsamenhangend en met zo weinig zelfvertrouwen als in de jaargang 2005-2006.

Het staat dus vast dat de coaching beroerd is geweest. Er viel vaak geen lijn te ontdekken, tactieken en opstellingen wisselden met de week. De geboren Ajacied Nigel de Jong - voorbeeldig ambassadeur van zijn club en zijn stad - vluchtte naar Hamburg. Hij was het zat om als een puzzelstukje door het team te worden geslingerd. Ook aan andere jonge spelers kon je zien dat zij hunkerden naar vaderlijk houvast. Dat kon de onervaren coach kennelijk niet geven. Welk talent gaat er lekker tegenaan als de man naar wiens bevestiging hij verlangt als een zure bom op de bank blijft zitten?

Vraag is alleen of de slechte coaching wel aan de coach lag. Mensen behandelen anderen in de regel zoals zij zelf worden behandeld. Winkelpersoneel dat klanten afbekt: ga er maar vanuit dat de uitbater zelf ook geen bron van warmte en begrip is.

Zo laat Ajax zich al jaren kennen als een club die spot met de wetten van de hiërarchie. De fatsoenlijke toptrainer Morten Olsen kon in 1998 inpakken toen de boven hem gestelde directie muitende voetballers (gebroeders De Boer) steunde. De ambitieuze directeur Louis van Gaal kon in 2004 inpakken toen het boven hem gestelde bestuur de muitende trainer (Ronald Koeman) steunde.

Het zijn maar twee voorbeelden van een clubcultuur waarin opportunisme en de waan van de dag meer gewicht in de schaal kunnen leggen dan heldere afspraken. In deze slangenkuil is helemaal niemand zeker van zijn zaak. Irrationeel gedrag voert hoogtij, wat zich kraakhelder manifesteert in de duiventil die voor spelersselectie moet doorgaan. Komende maanden volgt de zoveelste 'schoonmaak'.

Als Blind wordt ontslagen, wat hij vreest, zullen we nooit weten aan wie het gepruts van het afgelopen seizoen heeft gelegen. Is Blind na Olsen, Wouters, Adriaanse en Koeman echt de vierde 'slechte' trainer op rij? Wat de club nodig heeft, is niet de zoveelste nieuwe coach, maar een consultant van McKinsey.